Toelichting op de balans

Vaste Activa

Immateriële vaste activa

Het hierna opgenomen overzicht geeft het verloop weer van de immateriële vaste activa gedurende het jaar 2025:

De immateriële vaste activa betreft het disagio op de lening van de Deutsche Bank AG. De lening werd in 2011 verstrekt tegen een koers van 95,583%, een disagio derhalve van € 622.050. Dit disagio wordt, gekoppeld aan de looptijd van de lening afgeschreven met € 25.000 per jaar. De lening loopt af in 2036. Daarnaast betreffen de immateriële activa de bijdragen aan activa in eigendom van derden zoals de kunstijsbaan Enschede, Oyfo en Markt 8; Hengelo Promotie.

Materiële vaste activa

De materiële vaste activa bestaan uit de volgende onderdelen: (zie volgende bladzijde). De belangrijkste mutaties betreffen:

Investeringen: De grootste investering betreffen voornamelijk:

Economisch nut: € 23,2 miljoen

• € 10,0 miljoen   aankoop 't Swafert

• € 3,0 miljoen     project Uitvoeringskrediet Zonneveld Boeldershoek

• € 1,9 miljoen     project Hardware 2025

Maatschappelijk nut: € 9,9 miljoen

• € 2,4 miljoen     project Fietspaden Hasseler Es

• € 1,2 miljoen     project Uitvoeringskrediet Timmersveld

Desinvesteringen : betreft verkoop gronden.

Bijdragen: de bijdragen (van derden) betreffen voornamelijk onder:

• Economisch nut: € 2,5 miljoen

• € 1,1 miljoen bijdragen uit voorziening riolering

• € 0,5 miljoen bijdragen Provincie, Project Haven fase 2 CEF 2017-EU-TM-0024-W

• Maatschappelijk nut: € 5,3 miljoen

  • € 2,1 miljoen subsidie Provincie, bijdrage kapitaalgoederen, Project Uitvoeringskrediet F35 Bankastraat

  • € 1,0 miljoen subsidie Provincie, Project Uitvoeringskrediet Laan van Driene/PC Hooftlaan rotonde

  • € 0,4 miljoen subsidie Provincie, voorziening riolering, bijdrage verlichting, Project Uitvoeringskrediet Timmersveld

  • € 0,4 miljoen subsidie Provincie, Project Uitvoeringskrediet rotonde Staringstraat

Afwaarderingen: betreft afwaardering in verband met financiele consequenties van de aankoop bosperceel Landmansweg en Uitvoeringskrediet Wetplein SISA Woningbouwimpuls 4e tranche.

Afschrijvingen: betreft de reguliere afschrijving (± € 12,2 miljoen).

Herrubricering: gronden gekwalificeerd onder MVA zijn op de balans naar en vanuit de rubriek Onderhanden werk en Erfpachtgrond overgeheveld. Betreft gronden in Veldwijk Noord welke worden ingebracht in “Verspreide gronden binnen de bebouwde kom” en daarnaast zijn gronden in “Verspreide gronden buiten de bebouwde kom” ingebracht in de grondexploitatie Wolfkaterweg. Totale waarde € 0,9 miljoen.

Op de boekwaarde van materiële vaste activa “Gronden en terreinen met economisch nut” wordt de Voorziening “Voormalige Niet in exploitatie genomen bouwgronden” in mindering gebracht. Dit betreffen conform het BBV de strategische gronden. De kolom “Boekwaarde” is exclusief de genoemde voorziening, de kolom “Balanswaarde” is inclusief de voorziening. De voorziening bedraagt ultimo 2025 € 9,6 miljoen.

De voorziening en de balanswaarde zijn in aparte kolommen zichtbaar gemaakt.

Financiële vaste activa

De financiële vaste activa bestaan uit kapitaalverstrekkingen en leningen. De mutatie in de balanswaarde van deze activa wordt veroorzaakt door aflossingen, afschrijvingen, (des)investeringen en wijzigingen in de bijbehorende voorziening. Dit heeft voor een toename van de balanswaarde van € 9,2 miljoen gezorgd.

De gemeentelijke deelnemingen bestaan uit aandelen in:

• Twence € 7.871.200

• KMS Grote Stelplaats € 908.040

• BNG Bank € 436.215

• Twente Milieu N.V. € 149.785

• Warmtebedrijf Hengelo € 90.000

• Enexis N.V. € 40.840

De kapitaalverstrekking aan de gemeenschappelijke regeling betreffen de inleggelden in de Stadsbank Oost Nederland.

Het bedrag aan uitgezette leningen aan woningbouwcorporaties van € 224 miljoen betreft leningen aan de Hengelose woningcorporatie Welbions. De leningen zijn voor 100% bestemd voor investeringen in de sociale huisvesting en zijn als zodanig “staatssteunproof”. Leningen aan woningbouwcorporaties werden verstrekt tegen de leningsvoorwaarden waartegen de gemeente de lening afsluit, vermeerderd met een opslag van 0,065%. Er zijn in 2025 geen leningen afgelost. De leningen worden gedekt door een recht van eerste hypotheek, gevestigd ten gunste van de gemeente. De overwaarde van deze hypotheek is in overeenstemming gebracht met de WSW-norm (200% van de WOZ-waarde van de woningen).

Onder leningen aan Deelnemingen zijn de leningen aan Warmtenetwerk Hengelo B.V. (€ 1,1 miljoen) en Warmtebedrijf Hengelo B.V. (€ 1,1 miljoen) opgenomen. De terugbetaling van de twee achtergestelde leningen is afhankelijk van de toekomstige resultaten van de opgerichte B.V.’s. De toekomstige resultaten van beide B.V.'s zijn onvoldoende om aflossingen op de geldleningen te verwachten. Beide leningen zijn volledig in de voorziening oninbaar opgenomen.

In januari 2025 hebben we de gemeenteraad geinformeerd over de verkoop van activa en passiva van Warmtenetwerk Hengelo B.V. aan Warmtebedrijf Hengelo B.V. en de overname van het beheer van de hoofd transportleiding door Warmtebedrijf. We hebben aangegeven, dat de geldlening van Warmtenetwerk definitief oninbaar is. In 2026 is hiervoor een vaststellingsdocument overeengekomen en getekend. De geldlening zal in 2026 uit de boeken gehaald worden met als gevolg, dat ook de voorziening voor oninbaarheid met hetzelfde bedrag afneemt.
In maart 2026 heeft de AvA van Warmtenetwerk Hengelo besloten om de BV op te heffen.

Het bedrag in de voorziening onder Deelnemingen en Overige langlopende geldleningen is € 3,1 miljoen. Hiervan betreft € 2,2 miljoen de achtergestelde leningen aan beide warmtebedrijven in Hengelo. Een bedrag van € 0,2 miljoen heeft betrekking op BBZ-kredieten en € 0,7 miljoen op de overige leningen. De voorziening wordt bepaald op basis van de financiële positie van de leningnemer, gebaseerd op ontvangen jaarstukken, kengetallen en op basis van informatie van de organisatie zelf, de accounthouder of de financiële administratie met betrekking tot betalingsgedrag. De hypotheekverstrekking aan (ex-)ambtenaren is een aflopende regeling. Er wordt wel afgelost. Er kunnen geen nieuwe leningen meer verstrekt worden. Er staat nog € 2,2 miljoen uit.

De overige financiële vaste activa zijn als volgt te specificeren:
Het saldo uitzettingen met een looptijd van 1 jaar of langer bestaat uit een bijdrage aan de Stichting Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVN) voor het verstrekken van startersleningen.

Vlottende activa

Voorraden

Voorraden worden uitgesplitst naar de volgende categorieën:

De waardering van de gronden in exploitatie per 31 december 2025 is gebaseerd op de geactualiseerde grondexploitaties per 31 december 2025. Dit betreft de beste inschatting op dit moment die omgeven is door de nodige risico's, aannames en veronderstellingen die periodiek (jaarlijks) worden herzien.

Deze periodieke herziening kan leiden tot een aangepaste waardering van de gronden in exploitatie, de hiermee samenhangende voorziening voor verlieslatende grondexploitaties en de hiermee samenhangende tussentijdse winst voor winstgevende grondexploitaties. Het belangrijkste risico is gelegen in de rente.

Voor een gedetailleerde toelichting op de grondexploitaties, de gehanteerde uitgangspunten alsmede risico's en onzekerheden van grondexploitaties verwijzen wij naar de paragraaf grondbeleid.

Het eindresultaat van de in exploitatie genomen gronden bedraagt minus € 26,1 miljoen op eindwaarde. Dat wil zeggen dat de verliesgevende exploitaties € 26,1 miljoen meer middelen uit de reserve grondexploitaties vragen dan de winstgevende exploitaties aan de reserves toevoegen.

Uit de winstgevende grondexploitaties vloeit € 21,9 miljoen in de reserve en de verliesgevende grondexploitaties vragen € 48,1 miljoen (exclusief de externe grondexploitaties). Deze bedragen zijn de totale eindwaarden van de complexen.

Voor de te verwachten verliezen zijn voorzieningen gevormd tegen de contante waarde. Voor de € 48,1 miljoen aan verliezen voor exploitaties in de gemeentelijke administratie is voor € 43,6 miljoen aan voorzieningen getroffen. Dat wil zeggen dat er nu € 43,6 miljoen beschikbaar is om € 48,1 miljoen aan verliezen in de toekomst te kunnen betalen. Het verschil wordt in de loop van de tijd overbrugd door rente bijschrijvingen.

Voor de te verwachten winsten zijn tussentijdse winsten gevormd. Voor de € 21,9 miljoen aan winsten voor exploitaties in de gemeenschappelijke grondexploitaties is voor € 4,3 miljoen aan tussentijdse winst getroffen.

Boekwaarde overzicht grondexploitaties inclusief winstneming

N.B. In bovenstaande tabel betekent een negatief verwacht eindresultaat een verwachte winst. Een positief verwacht eindresultaat betekent een verwacht verlies.

Uitzettingen met een rente-typische looptijd korter dan 1 jaar

De in de balans opgenomen uitzettingen met een looptijd van één jaar of minder zijn als volgt verdeeld:

De uitzettingen met een rentetypische looptijd korter dan 1 jaar zijn met € 6,5 miljoen afgenomen. Dit ontstaat door de volgende mutaties:

• Afname vorderingen op gemeenten ad. € 1,6 miljoen;

• Toename vorderingen op overige overheden ad. € 0,3 miljoen;

• Afname rekening-courant verhouding met het Rijk ad. € 12,5 milljoen;

• Toename overige vorderingen ad. € 7,3 miljoen.

Deze mutaties zijn hieronder nader toegelicht.

Vorderingen op gemeenten en overige overheden (afname € 1,3 miljoen)

De vorderingen op gemeenten en overige overheden zijn afgenomen met een bedrag ad. € 1,3 miljoen. Deze mutatie bestaat met name uit:

• BCF belastingdienst € 0,3 miljoen.

• Overige debiteuren € -1,6 miljoen.

Rekening-courant verhouding (afname € 12,5 miljoen)

De rekening-courant verhoudingen zijn afgenomen met een bedrag ad. € 12,5 miljoen. Deze mutatie bestaat met name uit:

• Rekening courant SVN € 0,3 miljoen

• Rekening courant GBTwente € -0,6 miljoen

• Rekening courant verhouding met het Rijk inzake schatkistbankieren € -12,3 milljoen

Van de debiteuren GBTwente is € 0,4 miljoen als dubieus aangemerkt en hier is een voorziening voor getroffen.

Overige vorderingen (Toename 7,3 miljoen)

De overige vorderingen (debiteuren) laten een toename zien van € 7,3 miljoen. Deze mutatie bestaat met name uit:

• Debiteuren algemeen € 7,4 miljoen

• Voorziening debiteuren € 0,2 miljoen

• Bijstandsdebiteuren € -0,3 miljoen

De overige vorderingen bestaan voor € 6,7 miljoen uit bijstandsdebiteuren. Van deze vordering is € 3,7 miljoen aangemerkt als dubieus en hiervoor is een voorziening getroffen.

De gemeente is verplicht om overtollige middelen, boven het drempelbedrag, onder te brengen bij het Ministerie van Financiën via het zogenaamde schatkistbankieren. Eventuele overtollige middelen mogen niet worden belegd bij andere partijen. Onder voorwaarden mogen wel leningen worden verstrekt aan andere decentrale overheden. Het drempelbedrag bedroeg € 8,6 miljoen euro in 2025. Uit onderstaande tabel blijkt dat de gemeente in 2025 het drempelbedrag niet heeft overschreden.

Liquide middelen

Het saldo van de liquide middelen bestaat uit door de gemeente aangehouden kas en bankrekeningen.

In boekjaar 2025 is de derdenrekening Rabobank ROZ opgeheven. Hiervoor in de plaats is de BNG rekening ROZ schuldhulpverlening geopend. Het saldo bedraagt € 0,4 miljoen en alleen de ROZ kan hierover beschikken.

Overlopende activa

De overlopende activa wordt als volgt verdeeld:

De overlopende activa zijn in 2025 toegenomen met € 9.1 miljoen.

De onderbouwing van de Nog te ontvangen bijdragen van EU, Rijk en overige Nederlandse overheidslichamen is terug te vinden in onderstaande tabel.

De boekwaarde van € 28,8 miljoen betreffende de nog te ontvangen bedragen (€ 25,2 miljoen) en vooruitbetaalde bedragen (€ 3,2 miljoen) bestaat voornamelijk uit:

Nog te ontvangen bedragen ad. € 25,2 miljoen:

• € 5,0 miljoen nog te ontvangen rente van uitstaande geldleningen

€ 20,2 miljoen diverse nog te ontvangen bedragen, waarvan groter dan € 1,0 miljoen:

• € 2,9 miljoen subsidie SiSa-regeling Gebiedsbudget

• € 2,6 miljoen bijdrage beschermd wonen 2025

• € 2,3 miljoen SPUK jeugdzorgkosten 2024-2025

• € 2,2 miljoen resultaat Businesspark XL

• € 1,9 miljoen variabele opbrengst afvalstoffenheffing 2025

• € 1,1 miljoen verrekening declaratie 4e kwartaal 2025 Wijkracht Hengelo

Vooruitbetaalde bedragen ad. € 3,2 miljoen:

• € 1,3 miljoen software/licenties

• € 0,7 miljoen bijdrage OSG verbouwing pand m.a. De Ruyterstraat 3

• € 0,2 miljoen bijdrage Onderwijs Jeugdhulp Arrangement 2026

• € 0,2 miljoen subsidie Hengelo Promotie 2026

• € 0,8 miljoen overige vooruit ontvangen bedragen

De van de Europese en Nederlandse overheidslichamen ontvangen voorschotbedragen, die ontstaan door voorfinanciering op uitkeringen met een specifiek bestedingsdoel, bestaan uit:

Vaste passiva

Eigen Vermogen

Het verloop van de reserves in 2025 per soort reserve:

Het te bestemmen resultaat over 2025 is € 7,2 miljoen. Het voorstel voor bestemming van dit resultaat is opgenomen in Hoofdstuk 4.

In onderstaand overzicht en in de toelichting reserves zijn de mutaties per reserve vermeld.

Mutaties in de reserves

Toelichting reserves

Voorzieningen

Voorzieningen worden gevormd voor verplichtingen, verliezen en risico’s, ter egalisering van vooral onderhoudskosten dan wel tarieven en voor van derden verkregen middelen, die specifiek besteed moeten worden.

Het verloop van de voorzieningen in 2025 per soort voorziening:

Uit bovenstaande tabel blijkt dat de voorzieningen van de gemeente Hengelo met € 3,8 miljoen zijn toegenomen in het verslagjaar 2025.

Op basis van de regelgeving vanuit het BBV moet aan een onderhouds- of egalisatievoorziening een beheerplan ten grondslag liggen. Deze mag maximaal 5 jaar oud zijn, tenzij er gemotiveerd van wordt afgeweken en dit door de raad wordt besloten. Bij de voorziening Onderhoud haven is dit aan de orde. De meest recente inspectie is uitgevoerd door het externe bureau Antea Group. De uitkomsten hiervan zijn benut voor het meerjarenplan om de kwaliteit van de haveninfrastructuur te borgen, inclusief de geschiktheid voor klasse Va‑schepen. Op basis hiervan blijft de technische staat op niveau en wordt de veiligheid gegarandeerd. Zodra voor de eigendomssituatie definitieve kaders zijn gesteld, wordt het nieuwe financiële meerjarenplan opgenomen in de financiële administratie. In het raadsbesluit van deze jaarstukken is, conform vorig jaar, voorgesteld om te besluiten dat er beargumenteerd en bewust wordt afgeweken van de standaard regels in het BBV.

In onderstaand overzicht en in de toelichting voorzieningen zijn de mutaties per voorziening vermeld.

Mutaties in de voorzieningen

Toelichting voorzieningen

1. Risico, Verplichtingen

2. Egalisatie Onderhoud

3. BEKLEMDE MIDDELEN

Vaste schulden met looptijd langer dan één jaar

Verloop vaste schulden met een looptijd langer dan één jaar in 2025 is als volgt:

In 2025 zijn de vaste schulden op balansdatum afgenomen met € 29 miljoen. De totale rentelast voor de vaste schulden bedroeg € 12,7 miljoen. Dit bedrag bestaat uit € 4,1 miljoen rentelasten eigen financiering en € 8,6 miljoen rentelasten in verband met de financiering van woningcorporatie Welbions. De geleende middelen voor financiering van Welbions worden 1 op 1 doorverstrekt aan Welbions en zijn eveneens opgenomen onder kapitaalverstrekkingen in de Financiële vaste activa.

In de paragraaf 6.5 Financiering is een nadere toelichting gegeven inzake het risicobeheer van de financieringsportefeuille van de gemeente Hengelo.

Vlottende passiva

Netto-vlottende schulden

De netto-vlottende schulden met een rentetypische looptijd korter dan één jaar worden als volgt gespecificeerd:

Ultimo 2025 is de vlottende schuld met € 2,3 miljoen afgenomen. Dit is met name ontstaan door een afname in de crediteuren van € 1,7 miljoen en is het saldo rekening courant samenwerkende gemeenten in het kader van de participatiewet afgenomen met € 0,6 miljoen.

Overlopende passiva

De specificatie van de overlopende passiva is als volgt: