5.2.2 Verkeer, vervoer en waterstaat

Aanspreekpunt bestuurlijk

Wethouder Gerrits

Betrokken sector (en)

Fysiek

Aanspreekpunt Ambtelijk

Henk-Jan Tromp

Hoofddoelstelling

Wij dragen er zorg voor dat Hengelo goed bereikbaar is over de weg, het spoor en het water. Daarbij horen goede parkeervoorzieningen voor fiets en auto, met name in de binnenstad en is de openbare ruimte goed onderhouden, schoon en veilig.

Financieel overzicht

Taakveld

Begroting 2019 primitief

Begroting 2019 gewijzigd

Rekening 2019

2.1 Verkeer, wegen en water

432

405

500

2.2 Parkeren

-

-

11

2.4 Economische Havens en waterwegen

513

455

476

2.5 Openbaar vervoer

-

-

-

Totaal baten

945

860

987

2.1 Verkeer, wegen en water

7.688

7.657

7.910

2.2 Parkeren

1.085

983

929

2.4 Economische Havens en waterwegen

557

455

324

2.5 Openbaar vervoer

381

290

277

Totaal lasten

9.711

9.385

9.441

Saldo 2 Verkeer, Vervoer en Waterstaat

-8.766

-8.525

-8.453

Relevante beleidsnota’s

Beleidsindicatoren

Werkelijk 2018

Begroting 2019

Werkelijk 2019

Begroting 2020

Percentage van de armaturen dat is voorzien van LED verlichting

15%

13%

20%

19%

Kengetallen

Er zijn geen verplichte kengetallen die onder dit programma vallen.

Verbonden partijen

Regio Twente
De Regio Twente werkt vóór en samen mét de veertien Twentse gemeenten en maatschappelijke partners aan een vitaal Twente waarin inwoners gezond en kansrijk zijn.

Gildebor
Gildebor voert het beheer en onderhoud van de openbare ruimte uit.

Gemeentelijk Belastingkantoor Twente
Het belastingkantoor int gemeentelijke belastingen en heffingen voor de deelnemende gemeenten. Voor dit programma geldt dit voor parkeren en havenbedrijf.

Gemeenschappelijk Havenbedrijf Twente (is geen verbonden partij, maar op basis van bestuurlijke overeenkomst)
Het havenbedrijf verbindt vervoerders en bedrijven met de meest dynamische mainport van Oost-Nederland: de binnenhavens van Lochem, Hof van Twente, Hengelo, Almelo en Enschede.

Taakveld 2.1. Verkeer, wegen en water

Betrokken afdeling(en)

Wegen, Groen en Water

Wat hebben we bereikt?

We hebben gewerkt aan een veilig, duurzaam en goed bereikbare stad voor bewoners, forenzen en bezoekers over de weg, het spoor en het water. Ook hebben we gewerkt aan een goed onderhouden, schone en veilige openbare ruimte.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2019?

We geven prioriteit aan de 'uitwerking van de bereikbaarheid van de binnenstad' waarbij het 'integraal actieplan voor een vitale binnenstad' leidend is. Hierin werken we concrete initiatieven en maatregelen uit voor een bereikbare binnenstad. Met de uitwerking is in oktober 2019 gestart onder begeleiding van een extrern adviesbureau. De uitwerking wordt medio 2020 ter besluitvorming aangeboden aan de raad.

Vooruitlopend op de 'uitwerking van de bereikbaarheid van de binnenstad' zijn 3 maatregelen voor klantvriendelijk autoparkeren (zie taakveld 2.2) voorgesteld en maatregelen voor fietsparkeren. Eind 2019 is de notitie fietsparkeren in de raad besproken, waarin drie mogelijke fietsparkeeroplossingen zijn beschreven. Dit zijn bewaakte stallingen, onbewaakte stallingen en vakken. Hiervoor is een telling uitgevoerd om het huidige stallingebruik te meten om zo de gewenste capaciteit voor genoemde locaties te bepalen. De eerste maatregelen zullen in de periode mei/ juni van 2020 geplaatst worden in de vorm van fietsnietjes en markeringspunten voor fietsvakken.

De volgende investeringen zijn gedaan:

De Deldenerstraat wordt de komende jaren aangepakt. Projectmatig is het opgedeeld in 3 delen: Geerdinksweg - Tuindorpstraat, Tuindorpstraat - Marskant inclusief Mitchamplein en Marskant - Bornsestraat.

  • In 2019 is het deel vanaf Bornsestraat tot en met de Langestraat heringericht inclusief de kruising Bornsestraat en nieuwe toegang tot het nieuwe parkeerterrein Kloosterhof.

  • In 2019 zijn de eerste ontwerpen gemaakt van het deel rondom het Mitchamplein.

  • De Kuipersdijk is volledig nieuw geprofileerd met brede middenbermen.

In 2019 is, na een pauze van enkele jaren, weer de verkeersveiligheidsmonitor 2019 gepresenteerd. Deze liet een verslechterde verkeersveiligheid in Hengelo zien, wat overigens ook op landelijk niveau zichtbaar is. Om de verkeersveiligheid verder te verbeteren is door de minister het Strategsich Plan Verkeersveiligheid 2030 (SPV 2030) gepresenteerd.

Onder begeleiding van de provincie zijn we in 2019 integraal gestart met het doen van verkeersveiligheidsanalyses voor een gemeentelijk SPV 2030. We verwachten in het najaar 2020 het concept SPV te kunnen presenteren.

Rondom scholen blijft de verkeersveiligheid aandacht behoeven. Hier gaat het vooral om gedrag en minder vaak om infrastructuur. Daarom blijven we hier stevig inzetten op educatieve en voorlichtingprojecten. Dit doen we in samenwerking met de provincie en Veilig Verkeer Nederland afdeling Hengelo.

Wat betreft de verkeersveiligheid op wegen is stevig ingezet op een verbeterde verkeersveiligheid voor de Woolderesweg (raadsmotie). In 2019 is een concept ontwerp gemaakt met de klankbordgroep waarin wordt ingezet op een verbeterde fietsveiligheid met vrijliggende fietspaden. In 2020 wordt het concept definitief gemaakt.

Wat zijn we blijven doen?

  • Wegen, straten en pleinen onderhouden.

  • Verwijderen van afval, schoonhouden van de openbare ruimte (inclusief straatmeubilair) en bestrijden van gladheid.

  • Wegen, paden en openbare ruimte voorzien van voldoende licht. Beheren en onderhouden van bebordingen en straatnaamborden.

  • Beheren en onderhouden verkeersregelinstallaties en veiligheidssystemen om de verkeersveiligheid en doorstroming op minimaal hetzelfde niveau te waarborgen.

  • Investeren in verhardingen. Daar waar kabels en leidingen vervangen zijn en tegelverhardingen vervangen moeten worden,worden oude materialen vervangen.

  • Beleid maken over verkeer en vervoer, verkeersvoorzieningen ontwerpen en verkeersadviezen geven.

Wat heeft het gekost?

Begroting 2019 gewijzigd

Rekening 2019

Subtaakveld

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

2.10.1 Wegen, straten en pleinen

181

3.883

-3.701

209

4.163

-3.954

2.10.2 Netheid openbare ruimte

-

1.341

-1.341

-

1.341

-1.341

2.10.4 Openbare verlichting

84

868

-784

180

849

-669

2.10.5 Gladheidbestrijding

-

349

-349

-

269

-269

2.10.6 Verkeersmaatregelen uitvoering

24

461

-437

-

426

-426

2.10.8 Verkeersbeleid

115

755

-640

111

862

-751

Totaal 2.1 Verkeer, wegen en water

405

7.657

-7.253

500

7.910

-7.411

Financiële toelichting

2.10.1 Wegen, straten en pleinen (€ 253.000 nadeel)
Aan diensten van derden en exploitatielasten hebben we meer uitgegeven dan begroot (nadeel € 337.000), in het bijzonder op het onderdeel sleuven, gesloten en open verharding. Oorzaken hiervoor zijn extra inhuurlasten voor de coördinatie van de aanleg glasvezel KPN (sleuven), het naar voren halen van werkzaamheden aan de kruising Oldenzaalsestraat - Deurningerstraat (gesloten verharding) en meerwerkkosten bij enkele werken die niet voorzien waren, maar wel noodzakelijk zijn voor een goede afronding (open verharding).

We hebben € 57.000 minder uitgegeven aan loonkosten. Voor een nadere analyse wordt verwezen naar programma 9. De inkomsten zijn hoger dan begroot (voordeel € 27.000). Dit betreft o.a. een subsidieontvangst van de Provincie Overijssel t.b.v. werkzaamheden in het Buitengebied.

2.10.4 Openbare verlichting (€ 115.000 voordeel)
We hebben minder uitgegeven aan electriciteit (voordeel €100.000). Aan de inkomstenkant zijn er hogere inkomsten door ontvangen schadevergoedingen (voordeel €95.000) echter zijn er ook uitgaven van dezelfde omvang aan onderhoud en herstel van schades. Overige voordelen worden veroorzaakt door uitgestelde werkzaamheden met betrekking tot investeringen in duurzame vervanging van verlichting, loonkosten en exploitatielasten (voordeel € 15.000).

2.10.5 Gladheidbestrijding (€ 80.000 voordeel)
We hebben minder uitgegeven aan gladheidbestijding door de relatief zachte winter .

2.10.8 Verkeersbeleid (€ 111.000 nadeel)
We hebben € 68.000 meer uitgegeven aan loon- en inhuurkosten. Voor een nadere analyse wordt verwezen naar programma 9. Dit komt door een verhoogde aandacht op het gebied van verkeer, verkeersveiligheid, mobiliteit en het fietsactieplan. Deze verhoogde aandacht leidt ook tot meer uitgaven aan diensten van derden (nadeel € 61.000). We hebben bijvoorbeeld meer uitgegeven aan diverse fietsonderzoeken en we hebben extra aandacht besteed aan fietsparkeren. Diverse kleine voordelen (€ 20.000) worden onder meer veroorzaakt door een gewijzigde fasering van investeringen uit het Aktieplan Fiets.

Taakveld 2.2. Parkeren

Betrokken afdeling(en)

Regulering en Toezicht

Wat hebben we bereikt?

Voor de binnenstad als visitekaartje van Hengelo is parkeren van groot belang. We hebben daarom dit jaar verder gewerkt aan inzicht in de voor- en nadelen van de diverse parkeermaatregelen in relatie tot de stedelijke ontwikkeling, vraag en aanbod, doelgroepen, gastvrijheid, gezondheid en het behouden en versterken van duurzaamheid.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2019?

In juni 2019 is het parkeerplan Hengelo, met daarin drie maatregelen, door de raad vastgesteld.

  • De proef klantvriendelijk handhaven is gestart in oktober 2019

  • De parkeertijden zijn gelijk getrokken aan de winkeltijden op 1 jan 2020.

  • De Proef Shop & go parkeren is vertraagd en zal naar verwachting in mei 2020 starten.

Specifieke acties voor 2019 waren:

  • Extra handhaving in blauwe zones als gevolg van toename van het aantal blauwe zones.

  • Huur tijdelijke parkeerterrein Welbions aan de Brugstraat in verband met werkzaamheden aan het Burgemeester Jansenplein en de Langestraat.

  • Beëindiging huur parkeerterreinen aan de Prinses Beatrixstraat.

  • Rechtszaak parkeergarage De Beurs.

  • Onderzoek marktconform parkeertarief ‘parkeervergunning kantoor’ De Beurs.

  • Uitbreidingen blauwe zones: Enschedesestraat (verkeersbesluit 2019), Kerkstraat (verkeersbesluit 2019), Thiemsland (verkeersbesluit 2019), Beckumerstraat (draagvlakonderzoek bewoners 2019), Dikkersplein (draagvlakonderzoek bewoners 2019) , Dennebosweg (draagvlakonderzoek bewoners 2019), Bankastraat(draagvlakonderzoek bewoners 2019).

  • Er is gestart met de aanbesteding van een nieuw parkeermanagement systeem voor parkeergarage De Beurs.

  • Er is gestart met het opstellen van het advies ‘Bereikbare binnenstad’.

  • In oktober 2019 is een parkeerdrukmeting uitgevoerd. Met behulp van de resultaten van deze parkeerdrukmeting, de geplande ontwikkelingen in de binnenstad en de geldende parkeernormen is de dynamische parkeerbalans geactualiseerd. Deze geeft ons inzicht in de gevolgen van deze ontwikkelingen voor de parkeercapaciteit en parkeerbehoefte. Indien blijkt dat er knelpunten ontstaan kan er worden bijgestuurd.

  • De dynamische parkeerbalans 2018 is gebruikt in een advies voor de ontwikkeling van het oude postkantoor aan de Prinses Beatrixstraat.

We hebben daarnaast rond de 3000 naheffingsaanslagen opgelegd, 1300 meldingen over parkeren behandeld, en 58.000 kentekens gecontroleerd in 2019.

Wat zijn we blijven doen?

  • Beheren en exploiteren van de blauwe zones, het betaald parkeergebied en parkeergarage De Beurs.

  • Waar gevraagd uitbreiding van de blauwe zone onderzoeken en waar mogelijk faciliteren .

  • Waar mogelijk verbeteren exploitatieresultaat parkeren.

Wat heeft het gekost?

Begroting 2019 gewijzigd

Rekening 2019

Subtaakveld

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

2.20.1 Parkeervoorzieningen

-

983

-983

11

929

-918

Totaal 2.2 Parkeren

-

983

-983

11

929

-918

Financiële toelichting

2.20.1 Parkeervoorzieningen (€ 65.000 voordeel)
We hebben €36.000 minder uitgegeven aan loon- en inhuurkosten. Voor een nadere analyse wordt verwezen naar programma 9. Door de toenemende aandacht voor het parkeren in de binnenstad zijn er incidenteel hogere dan geraamde lasten van diensten van derden (nadeel € 39.000). Dit komt bijvoorbeeld door de parkeerdrukmeting, de actualisatie van de dynamische parkeerbalans, aanleg extra blauwe zones en onderzoekskosten met betrekking tot het mobiliteitsplan (werknemerstarief) parkeergarage De Beurs. Overige voordelen (74.000) ontstaan onder meer door nog niet uitgevoerde investeringen in, en exploitatielasten van, de parkeergarage hoofdzakelijk door de rechtszaak.

Taakveld 2.3. Recreatieve havens

Dit taakveld is voor de gemeente Hengelo niet van toepassing.

Taakveld 2.4. Economische havens en waterwegen

Betrokken afdeling(en)

Regulering en Toezicht/Wegen, Groen en Water

Wat hebben we bereikt?

De binnenhavens aan de Twentekanalen van de gemeenten Hengelo, Almelo, Enschede, Hof van Twente en Lochem vormen samen één van de grootste binnenhavens van Nederland. De binnenhavens worden gekenmerkt door hun strategische ligging op de belangrijke Europese Northsea Baltic verkeerscorridor tussen de zeehavens en het Europese achterland in Duitsland, Polen en de Baltische staten. We hebben dit jaar verder gewerkt aan het verbeteren van de haveninfrastructuur om de gebruikers (vervoerders) en het (watergebonden) bedrijfsleven te faciliteren. Tevens hebben we gewerkt aan meer deskundigheid en slagkracht op het havenbeheer, efficiency aangebracht en aandacht gevraagd ter bevordering van vervoer over water in onze regio.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2019?

Als partner levert het Gemeentelijk Havenbedrijf Twente voor de logistieke sector een substantiële bijdrage aan de economische structuurversterking en werkgelegenheid in de Regio en directe omgeving met als resultaat:

  • Toename van goederenvervoer over water uitgedrukt in tonnages en containereenheden.·

  • Toename van (haven gerelateerde) bedrijven uitgedrukt in aantallen.

  • Toename van de werkgelegenheid uitgedrukt in arbeidsplaatsen.

  • Positief effect op milieu, leefbaarheid en veiligheid uitgedrukt in vermindering aantallen vrachtwagens en daaraan gerelateerde uitstoot.

  • Stijging van het Bruto Regionaal Product.

Wij zijn verder gegaan met voorbereidingen voor fysieke aanpassingen in de haven ten behoeve van grotere schepen, de zogenaamde 5A klasse. Dit doen wij om deze schepen toegang te bieden tot onze haven om hier te kunnen laden en lossen.

In 2019 zijn er diverse voorbereidingen gedaan ten behoeve van de contractvorming en het bestek voor de fysieke aanpassingen in de haven. Er hebben gesprekken plaatsgevonden met Rijkswaterstaat en de provincie over zowel de fysieke werkzaamheden als eventuele samenwerkingen. In samenspraak met Rijkswaterstaat wordt bekeken welke verontreinigingen aan PFAS er in het Twentekanaal voorkomen en hoe we om kunnen gaan met de afvoer van het vrijkomende slib en zand. Dit krijgt in 2020 een vervolg.

Het havenbedrijf introduceerde in 2019 een nieuwe, meer gebruiksvriendelijke portal waarop schippers hun havenbezoeken kunnen registreren. Met de introductie van deze portal en nieuwe dienstverleningsafspraken met het Gemeentelijk Belastingkantoor Twente, hebben we ervoor gezorgd dat de facturering van de havengelden vlotter en soepeler kan verlopen. De nieuwe portal maakt onderdeel uit van de realisatie van een digitaal informatieplatform onder de noemer 'Smart Port Twente', waarvoor meerdere applicaties zijn en nog worden ontwikkeld voor verschillende doelgroepen (scheepvaartverkeer, verladers, ondernemers, havenbedrijf, etc.) met het oog op het gebruik en stimulering van het vervoer over water.

Onzekere factor bij de inning van de Havengelden is de rechtzaak die de Combiterminal Twente (CTT) heeft aangespannen tegen het Gemeentelijk Belastingkantoor. Kern van de zaak is de grondslag van inning van het havengeld en daarmee de hoogte van het Havengeld. In deze zaak is begin 2020 door de CTT beroep in cassatie ingesteld bij de Hoge Raad.

In 2019 heeft er een evaluatie van het gezamenlijke Havenbedrijf plaatsgevonden. De uitkomsten daarvan zijn verwerkt in een geactualiseerde Samenwerkingsovereenkomst (SOK). Deze zal in 2020 worden vastgesteld. Aanpassingen in de SOK hebben onder andere betrekking op het realiseren van één administratief havengebied voor een betere dienstverlening aan schippers, duidelijker profiel, takenpakket en mandaat voor de havenmanager en actualisatie van de doelstellingen. Daarnaast is het realiseren van de gezamenlijke uitvoering en professionalisering van de havenmeestersfunctie voorzien.

Wat zijn we blijven doen?

  • Investeren om het vaarwegproduct “Twentekanalen” aantrekkelijker te maken voor het bedrijfsleven en daarmee de regionale economie te versterken en de werkgelegenheid in de Regio te bevorderen.

  • Investeren in de fysieke haveninfrastructuur om daar waar nodig deze infrastructuur aan te passen aan de grotere vaarwegklasse (klasse 5A). Het Rijk investeert fors in het opwaarderen van de Twentekanalen. Voor de verschillende investeringen is door de EU een subsidie verstrekt. Wij blijven de komende jaren hierop inzetten.

Wat heeft het gekost?

Begroting 2019 gewijzigd

Rekening 2019

Subtaakveld

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

2.40.1 Havenbeheer

455

357

98

476

302

174

2.40.2 Fysiek havenbeheer

-

98

-98

-

22

-22

Totaal 2.4 Economische Havens en waterwegen

455

455

-0

476

324

152

Financiële toelichting

2.40.1 Havenbeheer (€ 76.000 voordeel)
We hebben € 29.000 minder uitgegeven aan loonkosten. Voor een nadere analyse wordt verwezen naar programma 9. De exploitatielasten in het bijzonder met betrekking tot het havenkantoor, maar ook de diensten van derden ten behoeve van de haven in z’n algemeenheid, zijn lager dan begroot (voordeel € 27.000). Voor de ambtelijke inzet van onze havenmeester in het havengebied Enschede ontvingen we incidenteel € 24.000.

In de 2e Berap is de begroting voor de haveninkomsten neerwaarts bijgesteld met € 40.000. Door onder meer problemen rondom de genoemde invoering van het zogenaamde Webportaal en problemen met de bijbehorende software bleven de inkomsten achter ten opzichte van de begroting. De nu begrote inkomsten zijn nagenoeg gehaald. De komende periode zullen we bezien of de neerwaartse bijstelling een structurele ontwikkeling is.

2.40.2 Fysiek havenbeheer (€ 76.000 voordeel)
Het voordeel wordt grotendeels verklaard doordat de kapitaallasten lager zijn dan geraamd door de nog niet volledig uitgevoerde investeringswerkzaamheden met betrekking tot de opwaardering van de haveninfrastructuur.

Taakveld 2.5. Openbaar vervoer

Betrokken afdeling(en)

Wegen, Groen en Water

Wat hebben we bereikt?

We hebben verder gewerkt aan het bieden van zo passend mogelijke mobiliteitsoplossingen waarbij het openbaar vervoer een belangrijke plaats inneemt.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2019?

Het huidige niveau van openbaar vervoervoorzieningen in Hengelo willen we minimaal behouden. Daarom hebben we nieuwe afspraken gemaakt over het voortzetten van het project "gratis openbaar vervoer" voor inwoners van 65+ met een inkomensbeperking.

Verder is er een onderzoek gestart naar de mogelijkheden introductie van TwentsFlex (een flexibele vervoersservice) ter vervanging van lijn 10 en lijn 12 en ter versterking van het OV in het algemeen in Hengelo.

We profileren als Hengelo van Centraal Station Twente. Zo blijft de 'Berlijnlijn' via Hengelo rijden en gaat in 2020 de nachttrein Zwolle rijden. Ook is de vernieuwde HOV-lijn 59 over de nieuwe Boekelosebrug en Laan Hart van Zuid gaan rijden.

We doen als gemeente Hengelo ook mee aan het MaaS-project. Een toelichting hierop kunt u vinden bij taakveld 6.71.

Wat zijn we blijven doen?

  • Beleid maken over openbaar vervoer (OV) en onderhouden van OV systemen.

Wat heeft het gekost?

Begroting 2019 gewijzigd

Rekening 2019

Subtaakveld

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

2.50.1 Openbaar vervoer

-

290

-290

-

277

-277

Totaal 2.5 Openbaar vervoer

-

290

-290

-

277

-277

Financiële toelichting

Dit taakveld kent geen noemenswaardige afwijkingen.

Stel uw jaarverslag zelf samen

SELECTIE

0 - geselecteerd