Veiligheid

Welke belangrijke ontwikkelingen zagen we in 2025?

In 2025 hebben er een aantal ontwikkelingen plaatsgevonden die om extra aandacht vroegen. We zien spanningen in de wereld en een toename van digitale dreigingen, zoals cyberaanvallen. Daarom is het belangrijk om onze samenleving en organisaties sterker en weerbaarder te maken. Daarnaast deden zich incidenten voor waarbij woningen en panden doelwit waren van geweld. Dit leidde tot aanvullende inzet. Ook trad per 1 juli 2025 de Wet gegevensverwerking Persoonsgerichte Aanpak Radicalisering en Terroristische Activiteiten (PARTA) in werking, waardoor nieuwe taken en afspraken rond gegevensdeling en casusoverleggen zijn toegevoegd aan onze werkzaamheden.

In 2025 werd duidelijk dat de door het Rijk opgelegde 10% korting op de Brede Doeluitkering Rampenbestrijding (BDuR) ook in 2026 wordt voortgezet. Deze korting is niet gecompenseerd en heeft daarmee structurele gevolgen voor de financiële positie van de VRT. De VRT heeft maatregelen getroffen om deze korting op te vangen, onder andere door bezuinigingen binnen het programma Versterking Crisisbeheersing en Informatievoorziening en door het inzetten van het rekeningoverschot 2025. Voor de gemeente Hengelo had dit in 2025 geen directe financiële gevolgen, maar de ontwikkelingen vragen blijvende aandacht voor de uitvoeringscapaciteit, kwaliteitsborging en de noodzakelijke prioritering binnen de veiligheidsregio.

Relevante beleidsnota's

• Veiligheid in actie, Samen werken aan de toekomst van Hengelo 2024-2026

• Uitvoeringsplan Veiligheid 2025

• Bibobbeleid 2024

• Algemene Plaatselijke Verordening 2024

• VTH-beleid Omgevingswet Gemeente Hengelo

• Toetsingskader evenementenvergunningen 2024

Verbonden partijen

Veiligheidsregio Twente
De Veiligheidsregio Twente (VRT) is voor de gemeente Hengelo een belangrijke verbonden partij voor de uitvoering van taken op het gebied van crisisbeheersing, brandweerzorg en rampenbestrijding. De Veiligheidsregio Twente draagt bij aan het behalen van de hoofddoelstelling van het programma door in regionaal verband de crisisorganisatie in Twente op te leiden en op verschillende situaties te trainen. Hierdoor zijn en blijven we ook als Hengelo in staat om een (dreigende) crisis of incident zo snel en effectief mogelijk aan te pakken. De Veiligheidsregio Twente stelt onder andere de volgende plannen vast: regionaal risicoprofiel, regionaal beleidsplan en regionaal crisisplan. Deze gelden ook voor de gemeente Hengelo.

Wat hebben we bereikt

De indicator is afkomstig van politiecijfers (data.politie.nl) Hieruit blijkt dat de misdaadcijfers de afgelopen jaren ongeveer gelijk blijven.

De werkelijke cijfers over 2024 en 2025 zijn afkomstig van het Hengelo Panel 2023.

Wat hebben we daarvoor gedaan

1.1.1 In Hengelo vinden minder vermogens-, vandalisme- en geweldsdelicten plaats, zoals inbraken, diefstal, vernielingen en mishandeling

• De daling van vermogens-, vandalisme- en geweldsdelicten is het resultaat van een samenhangende, integrale veiligheidsaanpak, waarin preventie, handhaving, zorg en leefomgeving elkaar versterken.

• Er is ingezet op gerichte preventieve maatregelen tegen woninginbraken, waaronder bewonersvoorlichting en stimulering van meldingsbereidheid.

• Binnen het thema Jeugd en Veiligheid wordt met partners samengewerkt om jeugdoverlast in beeld te krijgen. In samenwerking met onderwijs, jongerenwerk en zorgpartners is ingezet op vroegsignalering, begeleiding en waar nodig handhaving, om escalatie te voorkomen. Ook  hebben we integraal aandacht besteed aan jeugdoverlast door signalen, interventies en toezicht beter op elkaar af te stemmen.

• De integrale aanpak op het snijvlak van zorg en veiligheid is voortgezet en versterkt. Door samenwerking tussen zorginstellingen, politie en gemeente zijn personen met verward of risicovol gedrag beter in beeld gebracht en begeleid. Dit heeft bijgedragen aan het verminderen van herhaaldelijke incidenten en geweldsdelicten.

• We hebben actief regie gevoerd op de samenwerking met ketenpartners, waaronder politie, Openbaar Ministerie, woningcorporaties en maatschappelijke organisaties. Door jaarlijkse monitoring en bijsturing via het uitvoeringsplan zijn succesvolle maatregelen voortgezet en verder verdiept.

1.1.2 Hengelo kent minder(georganiseerde) misdaad die het vertrouwen in de maatschappij aantast(ondermijnende criminaliteit), zoals drugshandel, fraude en witwassen

• We zijn beter toegerust op het gebied van ondermijning, onder andere door versterking van de Bibob-aanpak.

• We hebben bewustwordingsactiviteiten georganiseerd rondom ondermijning, zowel intern als extern, waaronder de deelname aan de Week van de Ondermijning.

• We zorgen dat ondermijning structureel aandacht krijgt. Dit realiseren wij door het aanbieden van trainingen en het organiseren van overleg op ambtelijk, bestuurlijk en politiek niveau.

• Het Districtelijk Veiligheidsoverleg van Twente heeft in 2023 het Regionale Informatie- en Expertise Centra (RIEC) Oost Nederland gevraagd, om op basis van alle individuele weerbaarheidsscans in Twente, een rode-dradenbeeld op te stellen. Bij de eindmeting in 2025 blijkt dat we de basis op orde hebben. We zetten in om het gestelde basisniveau te behouden.

• Er zijn bestuurlijke maatregelen ingezet in 2025, waaronder Damoclessluitingen (sluiting van panden als daar drugs zijn gevonden, verhandeld of geproduceerd) en gebiedsverboden.

• We voeren het plan van aanpak tegengaan mensenhandel uit en zetten waar nodig in op de aanpak van woonoverlast.

1.2.1 Inwoners voelen zich veiliger in Hengelo

• In 2024 is het plan van aanpak tegengaan straatintimidatie opgesteld en vastgesteld. In 2025 is dit plan uitgevoerd.

• De Boa’s hebben hun zichtbaarheid en aanspreekbaarheid vergroot door te werken binnen een eigen wijk. In 2025 is deze werkwijze voortgezet. Hiermee is bijgedragen aan de versterking van de wijknetwerken en aan het wijkgerichte werken.

• Ook in 2025 zorgden wij voor veilige evenementen door nauw samen te werken met de brandweer, politie, Veiligheidsregio Twente, evenementenorganisatoren en binnenstadondernemers. Door de toegenomen risico’s bij evenementen neemt landelijk de complexiteit van plannen en tekeningen toe die organisatoren moeten aanleveren.

• Sinds 2017 is er cameratoezicht in de binnenstad van Hengelo op grond van artikel 151c van de Gemeentewet, ten behoeve van de handhaving van de openbare orde en veiligheid. In 2024 hebben de gemeenten Almelo, Enschede en Hengelo gezamenlijk besloten dat het live uitkijken van de beelden vanaf 2025 wordt uitgevoerd door Boa’s van de gemeente Enschede. Dit maakt een betere informatie-uitwisseling met de politie mogelijk.

• 1.2.2 Inwoners van Hengelo ervaren minder overlast in hun wijk of buurt
  Dit jaar is de aanpak van kwetsbare personen opnieuw integraal opgepakt, met focus op zorg, strafrecht en bestuur. Partners als het Zorg- en Veiligheidshuis, politie en welzijnsorganisaties werkten samen om overlast door mensen met onbegrepen gedrag te verminderen, onder andere via overleg met GGD, bemoeizorg en het Regionaal meldpunt. De samenwerking tussen sociaal en veiligheidsdomein verloopt intensief en casussen worden snel gezamenlijk opgepakt.

• Op het gebied van jeugd en veiligheid zijn afspraken gemaakt met onderwijs over veilig opgroeien, is vroegsignalering gestart en vinden er trainingen en regelmatig overleg plaats met jeugdprofessionals en de politie.

• In 2025 volgden medewerkers uit het sociaal domein, veiligheid en externe partners gezamenlijke trainingen over radicalisering, extremisme en polarisatie.

Wat zijn we blijven doen

In 2025 hebben we verder gewerkt aan veilig en weerbaar Hengelo. De misdaadcijfers daalden licht. Door de nieuwe cijfers vanuit de Veiligheidsmonitor, beschikbaar in maart 2026, zijn wij in staat betere uitspraken te doen over het gevoel van de veiligheid binnen de gemeente.

De aanpak ondermijning is conform beleidslijn voortgezet. Wij hebben Bibob‑toetsen toegepast, integrale controles uitgevoerd en samen met partners gewerkt aan het versterken van de lokale informatiepositie. Binnen het Zorg‑ en Veiligheidshuis Twente is blijvend ingezet op de aanpak van complexe casuïstiek, waaronder huiselijk geweld, radicalisering en multiproblematiek.

De basis van onze crisisbeheersing borgen we door deelname aan regionale oefeningen, actualisatie van draaiboeken en samenwerking met de Veiligheidsregio Twente. Op het gebied van digitale veiligheid is actief aangesloten bij de regionale samenwerking binnen het Platform Integrale Veiligheidszorg. Daarbij is een start gemaakt met het opstellen van een plan van aanpak digitale veiligheid.

Crisisbeheer en brandweer
De brandweerzorg en de voorbereiding op het bestrijden van rampen en crisissen voor Hengelo en Twente zijn ondergebracht bij de Veiligheidsregio.

2025 stond voor de Veiligheidsregio Twente (VRT) in het teken van versterking van crisisvoorbereiding, regionale samenwerking en maatschappelijke ontwikkeling. Een belangrijk thema was de voorbereiding op langdurige stroomuitval. Vanaf maart 2025 werkten wij samen met de Veiligheidsregio Twente intensief aan plannen en bewustwording rond de impact van een black-out, inclusief organisatorische en operationele maatregelen om de continuïteit van hulpverlening te waarborgen.

Daarnaast werd de samenwerking met calamiteitenzender Oost verder versterkt, waardoor de regio beter kan rekenen op snelle en betrouwbare crisiscommunicatie richting inwoners tijdens grote incidenten.

In november vond er in Hengelo een systeemoefening plaats. Deze oefening was in het bijzonder gericht op de afschaling van de acute fase van de crisis, de preparatie nafase en overdracht naar de gemeente Hengelo.

In 2025 was de paraatheid van de brandweer Twente 24/7 geborgd en kwam de brandweer in Hengelo 541 keer in actie. Dit is 50 keer meer dan in 2024.

Voorlichting, preventie en toezicht
De Risk Factory Twente (onderdeel van de Twentse Safety Campus) werd bezocht door 28 scholen. In totaal volgden 714 kinderen van het primair onderwijs het speciaal opgezette lesprogramma. In 2025 gaf de Brandweer 253 keer advies in Hengelo (146 ruimtelijke veiligheid, 46 veilig bouwen en 61 evenementen). In hetzelfde jaar voerde de brandweer 190 keer controles uit (174 gebruiksfase en 13 realisatiefase en 3 evenementen).

Uitvoeringsplan veiligheid
In 2025 hebben wij uitvoering gegeven aan het Uitvoeringsplan Veiligheid 2025. Hierin zijn de belangrijkste prioriteiten en acties voor dit jaar uitgewerkt. De inzet richtte zich op het versterken van de weerbaarheid van de stad, het tegengaan van ondermijning en het verbeteren van de sociale, fysieke en digitale veiligheid. Daarbij zijn nieuwe ontwikkelingen, zoals de inwerkingtreding van de Wet PARTA en de toenemende digitale dreigingen, nadrukkelijk meegenomen.

De uitvoering vond plaats in nauwe samenwerking met maatschappelijke organisaties en ketenpartners in de veiligheidsketen. Door deze gezamenlijke aanpak konden we de brede veiligheidsopgaven van 2025 doelgericht en integraal oppakken.

Wat heeft het gekost

Financiële toelichting

1.1 Crisisbeheersing en brandweer
Er zijn geen noemenswaardige afwijkingen op dit taakveld.

1.2 Openbare orde en veiligheid (€ 136.000 nadeel)
Dit nadeel wordt veroorzaakt door minder baten van € 10.000. Daarnaast is op de lastenkant een overschrijding verantwoord van € 115.000. De afwijking wordt veroorzaakt door een incidentele fout in de begroting. Het restant bestaat uit kleine verschillen.

Risico's

In 2025 deden zich verschillende nieuwe en versterkte risico’s voor binnen het veiligheidsdomein.

Toename digitale dreigingen
Allereerst namen de digitale dreigingen verder toe. Cyberaanvallen en digitale verstoringen vormen een toenemend risico voor de continuïteit van gemeentelijke dienstverlening en de bescherming van persoonsgegevens. Hoewel de basis op orde is, blijven deze risico’s door de snelle ontwikkeling van digitale dreigingen moeilijk voorspelbaar.

Georganiseerde en ondermijnende misdaad
Binnen de aanpak van ondermijning wordt zichtbaar dat criminele netwerken professioneler en minder zichtbaar opereren. Hierdoor blijft de druk op de informatiepositie van de gemeente en ketenpartners groot, en bestaat het risico dat signalen niet tijdig worden herkend.

Complexe casuïstiek
De casuïstiek op het snijvlak van zorg en veiligheid wordt steeds complexer. In 2025 zagen we dat problematiek vaker meerdere domeinen tegelijk raakt, zoals psychische kwetsbaarheid, verslaving, veiligheidsincidenten, woonproblematiek en sociale ontregeling. Deze verwevenheid maakt het noodzakelijk dat partners intensiever samenwerken en signalen zorgvuldig op elkaar afstemmen.