Verbonden partijen

Inleiding

Voor de uitvoering van taken kan de gemeente een beroep doen op andere organisaties of een andere organisatie oprichten. We besluiten om taken door verbonden partijen te laten uitvoeren als we hiermee beter of goedkoper onze beleidsdoelstellingen kunnen realiseren. Verbonden partijen zijn samenwerkingsverbanden, waarin we een bestuurlijk én financieel belang hebben. We zitten in het bestuur van deze organisatie of hebben stemrecht in de vergadering van aandeelhouders/leden én lijden verlies als de organisatie haar verplichtingen niet kan nakomen. Het financiële belang is het risico, dat de gemeente loopt als de verbonden partij failliet gaat of aanspraak maakt op niet begrote bijdragen van de gemeente. Bestuurlijke risico’s treden op als de gemeente aangesproken kan worden op haar bestuurlijke rol in de verbonden partij. In de verschillende programma's in hoofdstuk 5 gaan we in op de bijdrage van deze partners aan maatschappelijk gewenste effecten en programmadoelstellingen. In deze paragraaf kijken we naar de kracht en zwakke punten van de organisaties zelf en de risico's die de samenwerking voor de gemeente oplevert.

Uitvoering van voorgenomen beleid

Beleidskaders
De beleidskaders rondom verbonden partijen liggen vast in de in 2024 vastgestelde nota “Beleidskader Verbonden Partijen Hengelo 2024”, hierna “beleidskader” genoemd. De basis van het beleid is dat we samenwerking met een partij aangaan als dit het geëigende middel is om een gewenst maatschappelijk effect voor de Hengelose inwoners te realiseren. Daarmee moet de samenwerking nuttig zijn en bijdragen aan de hierin door ons geformuleerde doelstellingen. Tegenover dit nut staan de kosten voor de gemeente en het risico dat de gemeente loopt door het op afstand laten uitvoeren van taken. Deze invalshoeken moeten in balans zijn; een groter risico kunnen we pas accepteren als de bijdrage aan de doelstellingen eveneens groot is.

We willen bij de samenwerking uitgaan van de zelfstandigheid en kracht van de professionele organisatie, aan wie we taken hebben toevertrouwd. Deze zullen we wel toetsen door het volgen van beleid en financiën. We zetten in op goede informatie aan onze gemeenteraad. Dat doen we door beleidsvoornemens en financiële gevolgen hiervoor voor de gemeentebegroting in begrotingen van de samenwerkingsverbanden aan de gemeenteraad uitgebreid toe te lichten, waardoor de gemeenteraad zelf kan afwegen of er voldoende wordt bijgedragen aan de door haar gewenste koers en of ze de financiële consequenties acceptabel vindt. We betrekken de gemeenteraad in en buiten de P en C-cyclus bij belangrijke ontwikkelingen bij verbonden partijen.

Rekenkameronderzoek
In 2025 is door de gezamenlijke Twentse Rekenkamers het eindrapport uitgebracht van het onderzoek naar de samenwerking tussen de gemeenten in Twente: Zicht op zeggenschap. De gezamenlijke Twentse rekenkamers wilden met dit onderzoek de gemeenteraden inzicht geven in de diversiteit van samenwerkingsvormen die in Twente aan de orde zijn, alsmede in de doelstellingen daarvan en de mate waarin de raden hierop kunnen reflecteren en er invloed op kunnen uitoefenen. In september heeft het college hier een bestuurlijke reactie op gegeven.

Lijst verbonden partijen

Risicomanagement bij de verbonden partijen
We kunnen risico's bij verbonden partijen op meer manieren volgen:

• Verbonden partijen analyseren zelf risico's en zetten deze af tegen het weerstandsvermogen. Hierover rapporteren ze in de begrotings- en verantwoordingsstukken.

• Informatie over financiële kengetallen, zoals bijvoorbeeld eigen vermogen, schuldpositie en resultaten.

• Samen met Enschede, Losser, Almelo en Noaberkracht (Dinkelland en Tubbergen) laten we jaarlijks de verbonden partijen een risico-inventarisatie uitvoeren op basis van een set gerubriceerde vragen.

Resultaten risico-analyse 2025
De verbonden partijen beantwoorden gestandaardiseerde risicovragen in een achttal standaard rubrieken. De beantwoording leidt tot een score op elke vraag en rubriek en tot een totaal risicoscore. We wegen de risicoscore met het financieel belang en komen zo tot een gewogen risicoscore. Zie laatste tabel van het hierna volgend overzicht. Het financieel belang is gebaseerd op een brede definitie. Dat betekent dat er onder meer rekening wordt gehouden met de exploitatiebijdrage, de boekwaarde van aandelen, dividenden, subsidies en verstrekte leningen en garanties. Een groot financieel belang betekent dat er meer te verliezen is door deelname in deze partij. Een groot financieel belang is acceptabel als deze verbonden partij veel bijdraagt aan de doelstellingen van de gemeente en het risico op verlies van waarde niet al te groot is.

De verbonden partijen met een totaalscore "laag" hebben reguliere aandacht via de geplande contactmomenten, zoals periodiek overleg over doelen en uitvoering van werk en de voorbereiding van jaarstukken of begrotingen. Bij een score "gemiddeld" hoort een intensiever toezichtsregime.We zetten meer in op tussentijdse rapportages, volgen via het accountmanagement de ontwikkelingen en stellen kritische vragen in het ambtelijk overleg. Bij een score "hoog" is er intensief en gepland regelmatig contact tussen de accountmanager en de organisatie en accountmanager en medewerker verbonden partijen. In het bestuurlijk overleg worden risico's besproken.

Hoe risicoscore en financieel belang zich tot elkaar verhouden is weergegeven in volgende grafieken. Bij een hoog financieel belang (rode lijn) zien we graag een lage risicoscore, als een duiding van goed bestuur, goede kwaliteit in dienstverlening, financiële zekerheid en goede verantwoording richting de deelnemer/ aandeelhouder. Als een hoog financieel belang gepaard gaat met een hoge risicoscore (blauw) is er meer kans op nadelige effecten voor de gemeente en is er intensief contact met de verbonden partij. Het ideale beeld is dat de risicolijn laag en onder de lijn van het financieel belang zit. In de tweede grafiek is SWB Midden Twente niet opgenomen, omdat het hoge financieel belang van SWB de verschillen tussen andere partijen afvlakt. De tweede grafiek verduidelijkt verschillen bij overige partijen.

Actualiteiten en kerngegevens verbonden partijen
Hieronder vindt u ontwikkelingen die in 2025 een rol hebben gespeeld. In de tabellen bij de verbonden partij zijn de vanuit het BBV (art. 15) verplichte elementen opgenomen en enkele aanvullende gegevens.

• De balansgegevens van de verbonden partijen ontlenen we aan de laatste jaarstukken van de verbonden partij zelf of, indien aanwezig, de geprognosticeerde balans in de meerjarenbegroting. Door de gemeenschappelijke regelingen worden toekomstige balansgegevens wel verstrekt. De geprivatiseerde bedrijven geven deze prognose niet af. Hier nemen we de gegevens uit de laatste balans op.

• De jaarresultaten zijn de resultaten die de partijen zelf hebben gerapporteerd als winst na belasting.

• Het financieel belang is de optelsom van de jaarlijkse exploitatiebijdrage, evt. aangevuld met de subsidiebijdrage en inkoopbedrag voor dienstverlening, het jaarlijkse dividend, het ingebrachte kapitaal en de verstrekte leningen en garanties. Dit is dan het maximale verlies dat zou kunnen optreden bij bedrijfsdiscontinuïteit. Jaarlijkse bijdragen zullen nooit geheel verloren gaan, deze worden (pragmatisch) voor 50% meegenomen in het financieel belang.

SamenTwente
SamenTwente is één GR voor alle 14 gemeenten, onderverdeeld in de organisaties GGD Twente, OZJT (Organisatie voor zorg en jeugdhulp Twente) en VTT (Veilig Thuis Twente). De samenwerking is bijna geheel wettelijk verplicht. Samen met de gemeenten en de ketenpartners zet SamenTwente zich in voor gezonde, veilige en vitale leefomgeving voor 634.000 inwoners van Twente. Kennispunt Twente, Samen14 en Twentse Koers zijn als gast in de organisatie ondergebracht.

In het voorjaar van 2025 heeft het algemeen bestuur (AB) van SamenTwente een besluit genomen over de kerntakendiscussie. Een discussie over de kerntaken van SamenTwente naar aanleiding van een aantal majeure inhoudelijke ontwikkelingen die om financiering vroegen (zoals forensische geneeskunde en VTT). De gemeenteraad is in april 2025 geïnformeerd over dit besluit.
Tijdens de kerntakendiscussie is het thema jeugd geprioriteerd. Hiervoor is in juli 2025 een aparte opdracht vastgesteld, waarover wij de gemeenteraad hebben geïnformeerd. De uitwerking van deze opdracht heeft de tweede helft van 2025 in beslag genomen en geresulteerd in de Prioritaire Agenda Jeugdzorg (zie 5.2.6).
In november 2025 heeft de gemeenteraad van het AB het Ontwerp strategisch programma SamenTwente ‘Met richting en ruimte naar 2030’ en het Ontwerp evaluatie gemeenschappelijke regeling SamenTwente ontvangen. Met het verzoek een eventuele zienswijze in te dienen. Het Ontwerp strategisch programma is in een extra raadsinformatiebijeenkomst toegelicht. De gemeenteraad heeft besloten geen zienswijze in te dienen op beide ontwerpen. De ingediende zienswijzen zullen worden betrokken bij de definitieve besluitvorming door het AB.

Aanvullende gegevens

Recreatieschap Twente
Het Recreatieschap Twente is een samenwerking van de 14 Twentse gemeenten met als doel het beheren en onderhouden van de drie Twentse recreatieparken, recreatieve routes en recreatieve fietspaden voor inwoners van Twente en toeristen. Daarnaast verzorgt ze de toeristische promotie, o.a. via Twente Marketing.

Het Recreatieschap Twente streeft naar een toekomstbestendig en breder gebruik van de drie Twentse recreatieparken, waar ook veel inwoners van Hengelo gebruik van maken. Er liggen kansen, door de parken voortdurend aantrekkelijker te maken voor het publiek en in te spelen op trends en ontwikkelingen in de toeristisch recreatieve sector. Daarom is er begin 2024 de visie Twentse Recreatieparken opgesteld.

Bij het opstellen van de visie is geconstateerd dat er meerdere verzakkingen hebben plaatsgevonden en dat er zand achter de damwanden of palen begint weg te spoelen bij het Rutbeek en het Hulsbeek. Er is dringende noodzaak om dit te vervangen. Hiervoor bleek dat een investering van ongeveer € 1,5 miljoen nodig is door de 14 gemeenten. In de zomernota 2024-2028 is goedkeuring gegeven voor een bijdrage van € 194.000. De werkzaamheden moeten nog starten.

Aanvullende gegevens

Veiligheidsregio Twente
De Veiligheidsregio Twente (VRT) vervult voor Hengelo de regionale taken op het gebied van brandweerzorg, incidentbestrijding en crisisbeheersing. De VRT opereert in een omgeving waarin wet- en regelgeving, digitale dreigingen en maatschappelijke ontwikkelingen steeds meer invloed hebben op haar werkzaamheden. De organisatie blijft zowel kapitaal als arbeidsintensief en anticipeert op nieuwe risico’s en complexere crisistypen.

• In 2025 is regionaal gewerkt aan het vergroten van de maatschappelijke weerbaarheid. In maart en april zijn black-outsessies georganiseerd waarin partners scenario’s van langdurige stroomuitval hebben geoefend. De uitkomsten worden verwerkt in een scenariokaart en een regionaal actieprogramma. In juni is een symposium weerbare samenleving georganiseerd voor leden van de crisisorganisatie en het bestuur.

• De veertien Twentse gemeenten en de VRT zijn gezamenlijk gestart met het project Continuïteit & Weerbaarheid Twentse Gemeenten, gericht op het versterken van bestuurlijke en organisatorische weerbaarheid. De VRT is daarnaast ook gestart met een project om de continuïteit en weerbaarheid van de eigen organisatie te versterken.

• Binnen de incidentbestrijding zijn verdere stappen gezet in technologische innovatie, waaronder de start van het Team Digitale Verkenning (voorheen Drone team). Dit team maakt, naast drones, gebruik van meerdere technologische hulpmiddelen, en kan worden ingezet bij incidenten. In 2025 is het team 69 keer ingezet, zowel in Twente als daarbuiten. 

Het Organisatiebesluit Veiligheidsregio Twente 2025 is geactualiseerd, waarmee de bestuurlijke en organisatorische inrichting verder is gemoderniseerd. Ook is een nieuw beleidsplan 2026-2029 opgesteld ('Voorbereid op veranderende tijden'), met het daarbij horende dekkingsplan brandweer en de verschillende risicoprofielen. De verbouwde Brandweerkazerne Hengelo Centrum is in 2025 volledig in gebruik genomen, Waaronder het Regionaal Coördinatiecentrum (RCC), dat een centrale rol vervult in de toekomstige crisisorganisatie.

Aanvullende gegevens

SWB Midden Twente
SWB Midden Twente geeft voor Hengelo, Hof van Twente, Haaksbergen en Borne invulling aan twee kerntaken, namelijk arbeidsontwikkeling en beschut werk. Zij ontwikkelt mensen en helpt hen om de afstand tot de arbeidsmarkt te overbruggen. Voor medewerkers, die de ambitie en potentie hebben om weer aan het arbeidsproces deel te nemen begeleidt SWB hen na interne opleiding naar een detacheringsplek bij instellingen en ondernemingen. Voor wie dit een stap te ver is biedt ze een beschermde werkomgeving. Voor de gemeenten Hengelo en Hof van Twente voert zij haar derde kerntaak uit het beheer en onderhoud van de openbare ruimte middels de afdeling Gildebor.

2025 is gebruikt om de basis van de organisatie verder te verstevigen en een definitieve invulling te geven aan de organisatie. Zo is de directie en het managementteam volledig vormgegeven zodat deze aansluit bij de primaire processen. Ook is er in 2025 een samenwerking aan gegaan met Losser , Oldenzaal en Enschede voor duurzame ondersteuning en toekomstgerichte ontwikkelkansen richting de arbeidsmarkt voor de inwoners van Losser en Oldenzaal die in aanmerkingen komen voor Beschut werk.

Aanvullende gegevens

Stadsbank Oost-Nederland
De Stadsbank Oost Nederland voert de schuldhulpverlening uit voor onze gemeente en 20 andere gemeenten. De gemeente Hengelo is regievoerder in deze samenwerking. De Stadsbank is de uitvoerende partij en houdt zich bezig met de echte bankzaken. Het gezamenlijke doel is mensen schuldenvrij te krijgen. De financieel-technische zaken op dit gebied zijn overgedragen aan de Stadsbank. Dit betreft o.a. budgetbeheer en schuldregelen.

Stadsbank werkt vanaf 2023 volgens een nieuw dienstverleningsmodel. Hierin is de beweging gemaakt van productgericht naar klant- en resultaatgericht werken. De menselijke maat is leidend en zelfredzaamheid het doel. Dit past ook bij de ontwikkelingen in het sociaal domein en ook bij de Participatiewet in balans.

Gemeente Hengelo neemt het basispakket af, omdat we zelf regie voeren en de intake verzorgen. Stadsbank is hiermee in Hengelo gepositioneerd als tweedelijns organisatie.

De nieuwe werkwijze, op basis van de klantreis, draait voor het derde jaar. Door meer aanwezigheid van de Stadsbank in het stadhuis van Hengelo wordt meer tijd vrijgespeeld om onze inwoners te begeleiden. Om de dienstverlening op niveau te houden, is er goedlopend periodiek overleg op zowel uitvoerend als managementniveau.

Financieel gezien is 2025 afgesloten binnen de begroting.

Aanvullende gegevens

Regionaal Bedrijventerrein Twente (RBT/BXL)
Het Regionaal Bedrijventerrein Twente is als grondexploitatie opgezet. Hengelo neemt voor 23% deel in de GR. In overeenstemming met de planning en na goedkeuring van de raden van Almelo, Borne, Enschede en Hengelo en de staten van Overijssel, besloot het Algemeen Bestuur medio december 2025 om de GR RBT per 1 januari te liquideren. Dit omdat de GR de doelstelling van deze gebiedsontwikkeling vrijwel geheel heeft gerealiseerd. De totale afrekening van de GR per 31 december 2025 sluit op een positief saldo van ruim € 20 miljoen. Omdat er nog onderhandelingen moeten plaatsvinden, met name over de parkmanagementvoorzieningen zoals de blusvoorziening, is er nog onzekerheid over het te ontvangen bedrag. In de jaarrekening van 2025 zal alleen de al berekende tussentijdse winst van de grondexploitatie, resultaat van de erfpacht en verhuur, worden opgenomen in de reserve grondexploitaties.

De meeste taken en activa van de GR gingen per 1 januari 2026 over naar de gemeente Almelo. Voor wat betreft de parkmanagementvoorzieningen en de nog te ontwikkelen Smart Energy Hub zoekt de liquidatiecommissie (het oude Dagelijks Bestuur van de GR) in 2026 uit waar die taken het beste kunnen landen.

Aanvullende gegevens

Gemeentelijk Belastingkantoor Twente
Het GBTwente voert de gemeentelijke belastingen voor ons uit. De hoofdtaken zijn het waarderen van vastgoed conform de Wet WOZ en heffen, bezwaarafhandeling en invorderen van belastingen. In de dagelijkse uitvoering van deze kerntaken steunt het GBTwente op het bestuurlijk vastgestelde Strategieplan 2023-2026. Dit strategieplan geldt nog voor een jaar. Daarom is in 2025 gestart met de voorbereidingen voor het Strategieplan 2027-2030.

De Waarderingskamer heeft in 2025 het GBTwente bij de jaarlijkse beoordeling de maximale score van vijf sterren toegekend. Dit betekent dat het GBTwente meerdere jaren achter elkaar WOZ-taxaties van goede kwaliteit leveren en op alle onderdelen voldoen aan de kwaliteitseisen van de Wet WOZ. Hoewel het halen van die 5^e ster geen doel op zich was, geeft dit oordeel aan dat ze het WOZ-proces meerjarig goed op orde hebben.

Het GBTwente is in oktober 2024 gestart met de pilot “Check uw Woning. In 2025 heeft het tweede deel van de pilot plaatsgevonden. De ervaringen van deze pilot zijn ook input voor het landelijke project rondom secundaire kenmerken dat onder regie van de Landelijke Vereniging Lokale Belastingen uitgevoerd wordt.

Na een omvangrijk bestuurlijk besluitvormingstraject is de toetreding van de gemeenten Berkelland en Bronkhorst als deelnemer van de gemeenschappelijke regeling geformaliseerd. Vanaf 1 januari 2026 bestaat de gemeenschappelijke regeling uit 10 gemeenten. Voor de borging van de continuïteit van GBTwente op de langere termijn worden mogelijkheden verkend met andere Twentse gemeenten die nog niet zijn aangesloten.

Aanvullende gegevens

Openbaar Lichaam Crematoria Twente
Cremeren is een basisvoorziening voor de regio. Crematoria Twente beheert 4 moderne, sfeervolle crematielocaties met een goede regionale dekking in Twente. Alle inwoners hebben dezelfde toegang tot de crematoria, ongeacht of, en hoe, men verzekerd is en kunnen rekenen op redelijke tarieven. Dit waren de argumenten die in 2022 bij het ter discussie stellen van onze rol in de crematoria de doorslag hebben gegeven om de crematievoorzieningen wel onder gemeentelijk beheer en toezicht te houden.

In 2025 is de organisatie verder doorontwikkeld. Met name in het voldoen aan gewijzigde wet- en regelgeving zijn stappen gemaakt. Zo is er een Functionaris Gegevensbescherming (FG) benoemd, zijn de reglementen van orde geactualiseerd en is er met betrekking tot de Wet open overheid (Woo) een inhaalslag gemaakt. Ook is gestart met een pilot cremeren op waterstof. Na afloop van deze pilot wordt een vervolgbesluit hierover genomen. Daarnaast is gewerkt aan een voorstel met betrekking tot resomeren. Gezien de impact loopt dit door in 2026.

Over 2025 is een positief resultaat behaald van ruim € 787.000. Dit resultaat wordt volledig verklaard door een hogere dividenduitkering vanuit de B.V. Crematoria Twente. Hengelo ontving in 2025 bijna € 72.000 dividend over 2024.

Aanvullende gegevens

Omgevingsdienst Twente (ODT)
De OD Twente is een wettelijk verplichte gemeenschappelijke regeling tussen de Twentse gemeenten en de provincie Overijssel voor de uitvoering van milieutaken.

In 2025 bouwde de Omgevingsdienst Twente verder aan de doorontwikkeling onder de Omgevingswet, het versterken van een robuuste organisatie en het uitwerken van een toekomstvisie met de bijbehorende innovatie‑ en ontwikkelagenda.

Uit de evaluatie van de werkzaamheden blijkt dat in 2025 Twente‑breed binnen alle programma’s een hoge productie is gerealiseerd, veelal boven de raming. Het programma Vergunningen had nog steeds te maken met de gevolgen van stikstofuitspraken.

Bij Toezicht konden door onderbezetting niet alle geplande periodieke controles worden uitgevoerd. De beschikbare capaciteit is daarom risicogericht ingezet. Er is extra aandacht besteed aan complexe bestuurlijke aandachtlocaties zoals in Hengelo de asfaltcentrale.

Programma Advies kende een sterke groei in met name naar specialistische en integrale advisering. De komst van de Omgevingswet zorgde voor een toename in adviesvragen op het snijvlak van ruimtelijke ordening en milieu. Te denken valt aan externe veiligheid en luchtkwaliteit.

In 2026 blijven we scherp kijken naar wat en hoe de uitvraag is voor het programma Advies. Dat geldt ook andersom. Is niet duidelijk wat Hengelo vraagt neem dan contact op. Ook moeten we in 2026 de herijking van de financiering 2024 evalueren omdat is gebleken dat de Nieuwe omgevingswet een onvoorziene stijging heeft laten zien van het aantal vraag-gestuurde producten. Als deze producten structureel meer uren vragen dan moeten we overwegen onze inbreng te vergroten. Op dit moment houden wij vast aan de begroting zoals overeengekomen in 2024 en houden we geen rekening met vraaggestuurde producten.

Aanvullende gegevens

2. Ontwikkelingen vennootschappen en corporaties

Twente Milieu N.V.
Twente Milieu levert aan 9 gemeenten diensten op het gebied van afvalinzameling. In 2024 is een positief besluit genomen over de toetreding van Berkelland als aandeelhouder per 1-1-2026. Voor een deel van de gemeenten voert ze tevens beheer van de openbare ruimte en/of overige taken uit, zoals b.v. gladheids- of ongediertebestrijding. Twente Milieu wil samen met gemeenten innovatief werken aan een afvalloos Twente. De bedrijfstaken afvalinzameling en beheer openbare ruimte worden goed gescheiden. Door het kostprijs-plus-systeem kunnen gemeenten rekenen op goede tarieven. Winsten zijn daarom niet te verwachten, tenzij bijzondere omstandigheden de bedrijfsvoering positief beïnvloeden. In die gevallen is nu afgesproken, dat er geen winst wordt uitgekeerd, maar dat de voordelen via tariefverlaging aan de aandeelhoudende gemeenten worden teruggegeven.

Twente Milieu bereidt zich voor op nieuwe duurzaamheidseisen van gemeenten bij de toegang tot de binnenstad. Ze vergroent daarom het wagenpark; elektrisch waar het kan en minder vervuilende brandstof waar elektrisch (nog) niet kan.

Twente Milieu behoort tot de best scorende verbonden partijen bij de jaarlijkse risico-inventarisatie.

Aanvullende gegevens

Twence Holding B.V.
Twence is de verwerker van onze afvalstoffen, waaronder gft en huishoudelijk restafval. Per 1-7-2022 zijn nieuwe langjarige leverings- en prijsafspraken met gemeenten overeengekomen en doorgevoerd. Hierdoor kunnen we de afvaltarieven voor inwoners zo stabiel mogelijk houden. Twence profileert zich daarnaast op ons verzoek tevens als duurzaamheidsbevorderaar. Ze is producent van waardevolle grondstoffen en energie uit afval en biomassa. Daarmee worden grondstofkringlopen gesloten; alle afval is in die optiek grondstof voor andere producenten, zonder dat er restafval over blijft.

Afvalverbranding staat ter discussie vanwege de forse uitstoot aan CO2 en andere broeikasgassen zoals stikstof. Afvalverbrandingsinstallaties zullen er echter nog jaren moeten zijn, omdat we ondanks afvalscheiding nog veel restafval produceren. De vrijkomende warmte wordt benut. Inwoners en bedrijven in Enschede en Hengelo gebruiken deze warmte om gebouwen te verwarmen. In 2024 is de nieuwe grootschalige CO2 afvanginstallatie in gebruik genomen, die 1/3e deel van de totale fossiele uitstoot van Twence gaat afvangen en in vloeibare vorm levert aan kassen, die de CO2 gebruiken voor plantengroei.

Het resultaat 2024 van € 12,5 miljoen overtreft het begrote resultaat van € 10,6 miljoen. Bij dit resultaat wordt het minimale dividend van € 7 miljoen uitgekeerd aan de aandeelhouders. De winst wordt nog steeds nadelig beïnvloed door ongeplande stops van de verwerkingslijnen als gevolg van ontploffing van lachgascilinders. Dit ondanks genomen maatregelen om de cilinders vooraf in te nemen.

Op 19 december 2024 heeft de Algemene Vergadering van Aandeelhouders na een zeer langdurig proces besloten om de gemeenten Almelo, Oldenzaal en Twenterand in staat te stellen hun aandelen te verkopen. Hengelo was één van de kopende gemeenten. Ons aandeel steeg daarmee van 12,44% naar 18,25%. Door het vertrek van Almelo, Oldenzaal en Twenterand, die nog tot 1 juli 2027 verplicht afval leveren aan Twence, ontstaat onderbezetting op de publieke afvallijn als niet tijdig nieuwe aandeelhouders of deelnemers aan de communale samenwerking worden gevonden.

De objectieve risicoscore is nog steeds erg goed.

Aanvullende gegevens

Warmtebedrijf Hengelo B.V.
Warmtebedrijf Hengelo B.V. (WBH) verzorgt de levering en transport van warmte aan de eindgebruikers die zijn aangesloten op het lokale warmtenet in Hengelo. Ennatuurlijk B.V. is met 95% van de aandelen grootaandeelhouder. Gemeente Hengelo heeft met 5% van de aandelen een minderheidsbelang in de BV. WBH is eigenaar van de DEC Noord en Zuid en het distributie leidingstelsel in de wijken. Daarnaast heeft WBH de asset van Warmtenet Hengelo B.V. overgenomen. Het bedrijf is daarmee toekomstbestendig en kan nog adequater inspelen op alle ontwikkelingen die wordt gevraagd in de collectieve-warmte opgaven die de warmtetransitie met zich meebrengt. Voor de eindgebruikers verandert er niets want de klantcontacten verliepen altijd al via WBH. Het warmtenet biedt kansen om, naast de nieuwbouw in de concessiegebieden waarvoor een aansluitplicht geldt. Samen met de gemeente Hengelo verkent WBH  hoe bestaande bouw in de wijken waar al warmte-infrastructuur aanwezig is aardgasvrij kan worden gemaakt.

De risico-inventarisatie liet in de voorgaande jaren een afwijking zien tussen het werkelijke resultaat en het budget. Logischerwijze is een kleine organisatie meer op de kerntaak gericht en minder op de bijkomende aspecten als bijvoorbeeld governance, frequente rapportage en vergelijking in de branche. Ze heeft één directeur in plaats van een directie met meervoudige expertises. Ontbrekende kwaliteitsaspecten buiten de kerntaak worden overigens wel gecompenseerd door de controle vanuit moederbedrijf Ennatuurlijk. Veel soorten kosten zijn nauwelijks beïnvloedbaar. Er worden weer zwarte cijfers geschreven, maar nog niet op het verlangde niveau.

Aanvullende gegevens

Enexis N.V.
Enexis is de regionale netbeheerder die zorgdraagt dat elektriciteit naar huizen en bedrijven naar Noord-, Oost- en Zuid-Nederland transporteert. Daarnaast verzorgt Enexis het transport van gas in Hengelo in het leveringsgebied ten zuiden van de A1. Ze dragen zorg voor de  elektriciteit- en gasinfrastructuur, leggen die aan en onderhouden die. Ook vervoeren ze de energie van bijvoorbeeld zonneparken en windmolens naar woning of bedrijf. Zo komt duurzame energie precies daar waar die nodig is. Het is een grote speler in de energietransitie en in  2025 werd er hard gewerkt om netcongestie op te lossen. De werkzaamheden van Enexis stonden in het teken van bouwen, bouwen, bouwen. Het elektriciteitsnet raakt steeds voller, waardoor grootzakelijke klanten niet meer aangesloten kunnen worden op het  elektriciteitsnet. En ook zijn er geen mogelijkheden meer om grootschalige duurzaam opgewekte elektriciteit terug te leveren aan het net. Enexis werkt dan ook hard aan het uitbreiden van haar infrastructuur. Het gaat om de extra aanleg van kabels en leidingen, het verzwaren van midden-spanningsstations, maar ook in de wijken moeten er extra laag-spanningsstations en trafohuisjes bij komen.

Gemeente Hengelo verkent samen met Enexis welke potentiële locaties geschikt zijn. Samen met TenneT heeft Enexis het Hoogspannings/Middenspannings-station Hengelo Weideweg aan de Slachthuisweg verzwaarding en uitgebreid om structurele netcongestie (overbelasting) op te lossen. Ook eigen gronden van de gemeente worden ingezet. Zo is er overeenstemming over de overname van gemeentegronden om het midden-spanningsstation Boeldershoek uit te breiden. De financiering van de investeringen is een opgave. Enexis realiseert recorduitbreiding elektriciteitsnet, maar toekomst vraagt om meer flexibele oplossingen. Ondanks de recorduitbreidingen en extra vrijgekomen capaciteit ziet Enexis dat de vraag naar transportcapaciteit sneller groeit dan we kunnen bijbouwen. In 2026 heeft Enexis de ambitie om bedrijven op de wachtlijst toch aan te sluiten op het net, onder voorwaarden waarbij zij hun verbruik of teruglevering op drukke momenten tijdelijk beperken of verschuiven, zodat het binnen de beschikbare netcapaciteit past.

Om het elektriciteits- en gasnet uit te breiden, te verzwaren en te onderhouden, investeerde Enexis in 2025 € 1,9 miljard. Deze investeringen zijn noodzakelijk voor een betrouwbaar energiesysteem en het creëren van extra ruimte op het overbelaste net. Om dit te kunnen realiseren, zijn  er groene obligaties uitgegeven. Dankzij de aandeelhouders is het dividendbeleid aangepast. Door een (geïndexeerd) plafond van € 100 miljoen in te stellen, houdt het bedrijf meer middelen in het bedrijf voor de noodzakelijke investeringen in het energienet en vergroten we ons leenvermogen. De nettowinst steeg naar € 400 miljoen  vooral door hogere klanttarieven in 2025. Ook bevat de omzet een nagekomen vergoeding voor eerdere jaren, met een impact van circa € 185 miljoen op de nettowinst. Omdat Enexis maar 1x per jaar een AvA houdt en 2x per jaar rapporteert scoort ze minder op het onderdeel governance.

Aanvullende gegevens

BNG Bank N.V.
De BNG Bank is dè bankier van en voor overheden en voor instellingen met een maatschappelijk belang. De bank ziet zichzelf als publieke bank met dezelfde maatschappelijke doelen als haar klanten. Met de strategie "Ons kompas naar impact" ligt de focus ligt op maatschappelijke impact, meer dan op winst. Kernwaarden: duurzaam, betrouwbaar en professioneel.BNG Bank is financieel zeer solide. Dit wordt onderstreept met een triple A-rating, de beste rating in de markt. BNG Bank geeft zelf over het resultaat in het halfjaarbericht aan: “Een goed resultaat ondanks toenemende concurrentie en druk op de marges.” BNG Bank staat onder intensief toezicht van De Nederlandse Bank en De Europese Centrale bank. Wij kunnen volstaan met het volgen van de bank.

Voor banken is de solvabiliteit per definitie zeer laag. Daarom wordt bij banken naar de Tier 1 ratio gekeken. Deze geeft de verhouding van de vrije reserves ten opzichte van de (risico gewogen) verstrekte leningen aan. Voor BNG Bank is de Tier 1 medio 2025 44%, ruim boven het door de ECB vereiste niveau.

Onze eigen risico-inventarisatie is daarom qua relevantie ondergeschikt aan de kijk van de markt op de bank. Overigens scoort de bank ook in onze risico-inventarisatie zeer goed.

Aanvullende gegevens

Zonneveld Boeldershoek B.V.
De gemeente heeft als regisseur van de energietransitie in Hengelo het initiatief genomen om een zonneveld aan te leggen in de Boeldershoek. Omdat er sprake is van een ondernemingsactiviteit, verkoop van energie aan particulieren en bedrijven, is gekozen voor de oprichting van een BV. Hiermee is er een volledige scheiding van activiteiten en administratie ervan tussen gemeente en het zonneveld. De gemeenteraad heeft hierover haar bedenkingen naar voren kunnen brengen en vragen over kunnen stellen. De gemeente is 100% aandeelhouder van de BV. De directie wordt gevormd vanuit de ambtelijke gemeentelijke organisatie . Het bestuurlijk deel ligt bij het college van B en W.

De bedrijfsvoering is in handen van de lokale energiecoöperatie Energie van Hengelo. Er is geen winstoogmerk.

De BV heeft als hoofddoel om op duurzame wijze en tegen betaalbare tarieven energie te op te wekken en hiermee 8.000 huishoudens te voorzien. Het zonneveld beslaat 24 hectare en levert met 43.000 panelen een vermogen van 28,5 Megawatt piek. In de risico-inventarisatieronde 2026 zullen we deze nieuwe verbonden partij ook betrekken. Zodra de balansoverdrachten van de gemeenten naar de BV hebben plaatsgevonden zullen we ook kerngegevens van Zonneveld Boeldershoek opnemen.

Grote Stelplaats B.V.
Op 16 september 2024 heeft het college van B&W het omgevingsprogramma KMS locatie vastgesteld en ingestemd met het Akkoord op Hoofdlijnen met Trebbe. De gemeenteraad heeft ter uitvoering van het Akkoord op Hoofdlijnen in oktober 2024 een bestemmingsreserve gebiedsontwikkeling KMS ingesteld voor de verdere ontwikkeling van de KMS locatie. Daarna zijn, binnen deze kaders, de afspraken met Trebbe uit het Akkoord op hoofdlijnen uitgewerkt in een Samenwerkingsovereenkomst en daaropvolgende overeenkomsten. Deze zijn ter besluitvorming aan het college voorgelegd, waarbij de raad werd voorgesteld - als logisch vervolg op het raadsbesluit van 23 oktober 2024 - krediet beschikbaar te stellen voor o.a. de aankoop van aandelen van KMS Grote Stelplaats B.V.. De gemeente is met de aankoop van de aandelen in 2025 toegetreden tot KMS Grote Stelplaats B.V.

3. Ontwikkelingen overige verbonden partijen

Euregio
De euregio behartigt de belangen van de grensgemeenten in Nederland en Duitsland. Ze is erop gericht om drempels die door landelijke regels worden gevormd te bestrijden. En daarmee het vrije verkeer van mensen en goederen in de regio te bevorderen.
Het vreemd vermogen van de Euregio bestaat voor € 12 miljoen uit de verplichting om bij de Euregio gestalde middelen van het Interreg-V-programma terug te betalen. Zonder deze middelen is er een normale verhouding eigen/vreemd vermogen.

Aanvullende gegevens

Vereniging Nederlandse gemeenten (VNG)
De VNG is onze belangenbehartiger in alle gemeente overstijgende belangengroeperingen. Zij is de gesprekspartner van het rijk, de provincies, werknemersorganisaties etc. in veel zaken die gemeenten aangaan. De website van de VNG is een kennis- en informatiebron voor gemeenten. Ze zit vooraan bij ontwikkelingen en vertaalt deze naar behapbare informatie voor gemeenten. Daarnaast doet ze onderzoeken en draait ze projecten die voor gemeenten waardevol zijn. Deze projecten worden jaarlijks in de ledenvergadering bepaald.

Aanvullende gegevens

Stichting Twente Board
De sociaal-economische taken van de voormalige Regio Twente zijn sinds 2021 bij Stichting Twente Board belegd. De board wordt ondersteund door Twente Board Development BV. Twente Board is de samenwerking van ondernemers, onderwijs en overheid (3 O's). Vergaderingen van de Twente Board worden vanuit de veertien Twentse gemeenten voorbereid in het Bestuurlijk Overleg Sociaal Economische Structuurversterking (BOSS).

De Agenda voor Twente (2023-2027) is de basis voor beleid en uitvoering van de structurele taken en financiering. De AvT wordt in 2027 geëvalueerd met het oog op een nieuwe periode vanaf 2028.

Aanvullende gegevens

Naast deze verbonden partijen zijn er veel samenwerkingsverbanden, waar we aan deelnemen en waar we bestuurlijk onze invloed willen uitoefenen. Als voorbeelden kunnen we de diverse coalities noemen met Twentse gemeenten, zoals Mobiliteit en Milieu Duurzaamheid en Afval, de Regionale Energiestrategie of de G40.
In bijlage 9.3 is een overzicht opgenomen van de vertegenwoordiging namens onze gemeente bij de verbonden partijen en andere samenwerkingsrelaties.

In de paragraaf 6.5 Financiering is een overzicht van de deelnemingen opgenomen met inzicht in een mogelijke, hypothetische marktwaarde van de grootste deelnemingen.