Economie

Welke belangrijke ontwikkelingen zagen we in 2025?

Hengelo heeft een sterk economisch profiel met onze maakindustrie, vakmanschap en techniek.
Het afgelopen jaar lag de focus op het versterken van het vestigingsklimaat, het stimuleren van werkgelegenheid en het faciliteren van groei in kennisintensieve en innovatieve sectoren, met name binnen Hightech Systemen en Materialen. Daarnaast is ingezet op het toevoegen en verduurzamen van bedrijventerreinen.

De arbeidsmarkt bleef in 2025 structureel krap, mede door vergrijzing en een blijvende vraag naar technisch en hoogopgeleid personeel.
Dit had invloed op de economische groei en onderstreepte het belang van de gemeentelijke inzet op talentontwikkeling, onderwijs-arbeidsmarkt­koppeling en het aantrekken en behouden van werknemers voor de regionale economie.

Economische ontwikkeling vond steeds meer plaats in regionale samenhang.
Hengelo werkte in 2025 intensief samen binnen Twente aan regionale economische programmering, onder meer op het gebied van bedrijventerreinen, mobiliteit en ruimtelijke ontwikkeling. Deze samenwerking draagt bij aan een samenhangend economisch profiel en een toekomstbestendige regionale economie.

Relevante beleidsnota’s

• Afspraken Regionale Bedrijventerreinen Programmering Twente 2023-2026

• Horecavisie (2017)

• Detailhandelsvisie (2012)

• Nota grondbeleid (2017)

• Grondprijzennotitie (2020)

• Agenda voor Twente 2023-2027

• Visie Routenetwerken Twente (2022)

• Perspectief Vrijetijdseconomie Twente 2030 (2022)

• Regiodeal (2023-2028)

• Strategienota Twente Board 2022

• Herijking Citymarketing (2024)

• Retailanalyse (2021)

• Omgevingsprogramma Toekomstbestendige Bedrijventereinen (2025)

• Regionale Economische Bouwsteen (REB 2025)

Verbonden partijen

Openbaar Lichaam Regionaal Bedrijven Terrein Twente (RBT)
Het RBT heeft tot taak het ontwikkelen, realiseren, exploiteren en beheren van het XL-bedrijventerrein in Almelo, ten tijde van de vaststelling van deze regeling bruto grootte ongeveer 180 hectare. Inmiddels zijn bijna alle kavels uitgegeven, waarmee deze Gemeenschappelijke Regeling klaar is met haar taak. Daarom is in 2025 het liquidatieplan vastgesteld, waarin de onderdelen van het bedrijventerrein overgedragen worden aan het parkmanagement en de gemeente Almelo. Met ingang van 1 januari 2026 is het RBT in liquidatie.

Twente Board
De arbeidsmarkt is regionaal en vraagt samenwerking om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt zo optimaal mogelijk in te richten en om het Twents economisch profiel te helpen versterken. De Twente Board, waarvan de Twente Board Development de uitvoerende organisatie is (voorheen Regio Twente), levert een bijdrage aan de positionering van Twente als vooraanstaande groene technologische topregio, zowel landelijk als in Europa. Ze faciliteert en versterkt de samenwerking in de regio. Niet alleen tussen de veertien gemeenten, maar ook tussen en met andere maatschappelijke sectoren en samenwerkingspartners van de gemeenten. De Agenda voor Twente en het Strategisch plan 2020-2025 van de Twente Board en wijze waarop daarin wordt samengewerkt, zijn daarbij richtinggevend.

Recreatieschap Twente
Het Recreatieschap Twente is een samenwerking van de 14 Twentse gemeenten met als doel het beheren en onderhouden van de drie Twentse recreatieparken, recreatieve routes en recreatieve fietspaden voor de inwoners van Twente en bezoekers.

Stichting World Trade Center Twente
In 2009 is het WTC Twente opgericht diensten op te starten die het Twentse bedrijfsleven kunnen ondersteunen bij hun internationalisering. Echter is internationalisering steeds meer gemeengoed geworden. Bovendien is door de toenemende digitalisering het fysieke contact beperkter en minder noodzakelijk geworden. Er zijn andere organisaties gegroeid die internationalisering als speerpunt hebben en daarvoor ook financiering ontvangen. Dit was de aanleiding voor WTC Twente om te verzoeken de WTC-licentie voor 2026 niet te verlengen. In samenwerking met OostNL en de Twente Board wordt er nog vervolg gegeven aan de handelsmissies, businessclub en het expatcenter. Hiervoor heeft de raad in oktober het akkoord gegeven.

Wat hebben we bereikt

Wat hebben we daarvoor gedaan

3.1.1 Hengelo kent meer banen, ook voor eigen inwoners

• In 2025 is verder gewerkt aan het Omgevingsprogramma Toekomstbestendige Bedrijventerreinen (OTB). Dit programma is een uitwerking van de door de gemeenteraad vastgestelde omgevingsvisie Stedelijk Hengelo en beschrijft hoe de gemeente, samen met ondernemers en maatschappelijke partners, bestaande bedrijventerreinen toekomstbestendig maakt. Eind 2025 is het OTB vastgesteld, zodat de uitvoering in 2026 kan starten.

• Voor de toekomst wordt een schaarste aan bedrijfslocaties voorzien. Prognoses en de huidige praktijk laten zien dat niet alle vestigings- en uitbreidingswensen van ondernemers kunnen worden gefaciliteerd. Een deel van deze vraag kan worden opgevangen door het beter benutten van bestaande bedrijventerreinen. In 2025 heeft de gemeenteraad hiervoor financiële middelen beschikbaar gesteld om ondernemers te ondersteunen bij het intensiever benutten van hun kavels, in het kader van het OTB.

• Voor het deel van de vraag dat niet door beter benutten kan worden ingevuld, is in 2025 een verkenning gestart naar mogelijke nieuwe bedrijfslocaties. De gemeenteraad heeft hiervoor indicatoren vastgesteld die richting geven aan de locatiekeuze.

• Daarnaast is in 2025 op regionale schaal gewerkt aan de regionale ruimtelijk-economische bouwsteen Twente (REB). De REB beschrijft het economische profiel van de regio als groene technologische topregio en biedt strategische onderbouwing voor verdere versterking. De REB bevat geen beleidskeuzes en dient als input voor onder meer gemeentelijke omgevingsvisies, de herijking van provinciale programmeringsafspraken in 2026 en de Ruimtelijke Ontwikkel Strategie.

3.1.2. Meer groei komt uit kennisintensieve en innovatieve industrie zoals de sector Hightech systemen en materialen.

• In 2025 hebben wij ons ingezet om de technologische topregio Twente vanuit het vestigingsperspectief sterker en eenduidiger te profileren en aantrekkelijker te maken voor bedrijven en talent. Daarom is binnen het project Next Tech Twente intensief samengewerkt met de gemeenten Enschede en Almelo en met diverse regionale partners, waaronder Connect-U, Kennispark, Technology Base, High Tech Systems Park, XL Business Park, Novel-T en Saxion Centrum voor Ondernemerschap. Dankzij een subsidie uit de Regio Deal kon het project in de zomer van 2025 van start gaan.

Wat zijn we blijven doen

Wat zijn we blijven doen

• In 2025 hebben wij weer Twente goes Techno georganiseerd om jongeren kennis te laten maken met techniek via een bezoek aan technische bedrijven. Veel jongeren (en misschien ook wel hun ouders) hebben vaak een verkeerd beeld van werken in de techniek (“zwaar en vies werk, slecht betaald’).  Twente goes Techno wil dat beeld bijstellen door bedrijfsbezoeken te organiseren en de leerlingen te laten ‘proeven’ aan de techniek in diverse technische bedrijven. Ook in 2025 hebben ongeveer 800 jongeren van het 2e/3e jaar voortgezet onderwijs een bezoek gebracht bij twee technische bedrijven per leerling. Hiervoor is een unieke samenwerking tussen ongeveer 50 technische bedrijven, alle voortgezet onderwijs scholen in Hengelo/Borne en de gemeente Hengelo opgezet. 

• We hebben ingezet op het versterken van de groei van het lokale en regionale MKB en werken aan een sterke industriële sector. We promoten Hengelo als economische vestigingsplaats. Om Hengelo te promoten blijven wij het stadsverhaal van Hengelo met de bijbehorende kernwaarden (DNA), de positionering binnenstad/merkwaarden en het (economisch) aanbod van Hengelo of het nu gaat om de binnenstad, Hart van Zuid, de winkelgebieden, de bedrijventerreinen en de evenementen bekend maken bij verschillende doelgroepen (investeerders, ondernemers, bewoners en bezoekers). In dit kader wordt er gewerkt aan het herijken van de strategie citymarketing.

• Wij hebben Hengelo Promotie gesubsidieerd voor stadspromotie, evenementen en toeristische informatievoorziening. We hebben onze zittende ondernemers gekoesterd. Zij zijn belangrijke ambassadeurs voor onze stad. We hebben intensief samengewerkt met ondernemers en andere belanghebbenden uit Hengelo, de regio en op landelijk niveau.

• Projecten/grondbedrijf: de meeste grond op onze bedrijventerreinen is inmiddels uitgegeven en daarom hebben wij niet veel bedrijfskavels kunnen verkopen. Wel ervaren wij een onverminderd grote interesse in bedrijfskavels. Gespecificeerd naar het bedrijventerrein kunnen wij de volgende voortgang melden:

  1. Westermaat Campus: in 2025 zijn geen kavels overgedragen, maar liepen verkoop- en optietrajecten voor de resterende 1,6 ha aan kavels.

  2. Kanaalzone: in 2025 is een kavel overgedragen. De laatste kavel is in optie genomen.

  3. De Veldkamp: in 2025 is een kavel overgedragen. De laatste kavel van 1,1 ha is in 2025 verkocht en wordt in 2026 overgedragen.

  4. In 2025 is de kavel aan het walkatenplein met 3,6 ha teruggekomen uit de optie. In 2026 wordt de grond opnieuw op de markt gebracht.

  5. Het project xl businesspark loopt op het einde. In 2025 is een kleine kavel uitgegeven.

• Op alle verkochte bedrijfskavels zien we, met toenemende mate, dat netcongestie voor een vertraging bij het bouwen van bedrijfsgebouwen zorgt. Naar verwachting wordt dit als een steeds groter hindernis ervaren en wordt het daarmee een risico voor de vestiging van bedrijven.

• Wij organiseren en sturen op een aantrekkelijke warenmarkt.

• Wij hebben de kermis georganiseerd.

Wat heeft het gekost

Financiële toelichting

3.1 Economische ontwikkeling (€ 131.000 voordeel)
In 2025 zijn er op dit taakveld lagere uitgaven met verschillende oorzaken voor € 66.000. Door capaciteitsdruk binnen de organisatie is het in 2025 niet gelukt om de prijsvraag “Win je werkruimte” uit te zetten. De activiteit is voorbereid, maar nog niet uitgevoerd. Op dit taakveld leidt dit tot een voordeel. Daarnaast is er een verschil (€ 51.000) ontstaan door een te ruime begroting, waaronder de indexatie voor Twenteboard, inzet middelen voor overige kosten diensten derden en lagere loonkosten dan begroot.

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur (€ 12.000 nadeel)
Dit taakveld kent per saldo geen noemenswaardige verschillen.
Voor ontwikkeling van bedrijventerreinen wordt verwezen naar paragraaf grondbeleid en naar de herzieningen grondexploitaties per 1 januari 2026.

3.3 Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen (€ 64.000 voordeel)
We hebben in 2025 lagere opbrengsten van marktbaten ten opzichte van de begroting. Dit komt door lagere doorbelaste stroomkosten (door lagere verbruik) en overige marktbaten (€ 72.000). Echter zijn de uitgaven rondom de markt (€ 40.000) ook lager dan begroot. De overige onderschrijdingen zijn ontstaan door lagere loonkosten (€50.000) en diverse kleine verschillen met een totaal van € 46.000.

3.4 Economische promotie (€ 95.000 voordeel)
Binnen het programma Talent zijn in 2025 diverse activiteiten uitgevoerd onder de noemer Hengelo op de Kaart, waaronder de talkshow Talent op 1 en twee talenttops gericht op het betrekken van talent bij de stad. Echter is er vanuit citymarketing (talentopgave) geen aanspraak gemaakt op het beschikbare budget. Initiatieven op het gebied van citymarketing en profilering kunnen de komende jaren vanuit programmalijn Imago worden gedekt. Dit leidt tot een voordeel (€ 217.000) op dit taakveld, maar in programma 9 tot een nadeel door de lagere onttrekking uit de reserve aanjaagbudget talentopgave. Daarnaast zijn er binnen het taakveld per saldo hogere uitgaven (€ 140.000) voor de kermis, o.a. door hogere kosten diensten derden (waaronder de beveiliging) en hogere loonkosten. Daar staat ook tegenover dat er wel meer inkomsten zijn gegenereerd uit de staanplaatsen kermis.

Projecten
Markt 8Het krediet voor de verbouwing van markt 8 is overschreden met een bedrag van bijna € 55.000. Dit komt doordat er aan de voorkant werd verwacht dat alle BTW compensabel zou zijn. Dit bleek maar voor 50% het geval. Dit veroorzaakt een overschrijding van zo’n € 27.000. Daarnaast waren er tijdens de werkzaamheden onverwachte bouwkundige tegenvallers. De extra kapitaallasten (€ 6.000 per jaar) die voortvloeien uit deze overschrijding kunnen we dekken uit het exploitatiebudget van de binnenstad.

Risico's

Schaarste bouwgrond en netcongestie
Voor de toekomst wordt een schaarste aan bedrijfslocaties voorzien. Dit kan deels opgevangen worden door het beter benutten van bestaande bedrijventerreinen. In 2025 heeft de raad middelen beschikbaar gesteld om ondernemers te ondersteunen bij het intensiever benutten van hun kavels.

Een mogelijk beperkende factor in plannen is ook netcongestie en de beperkte uitvoeringscapaciteit ten opzichte van alle opgaven in de energiesector. Zo zijn in Hengelo medio 2025 woningen gereedgekomen die nog steeds niet zijn opgeleverd aan de eindgebruikers omdat de stroomaansluiting niet is gerealiseerd. Voor de komende jaren blijft dit een grote uitdaging om onze doelstellingen op gebied van een aantrekkelijk leefklimaat te realiseren.