5.2.3 Economie

Aanspreekpunt bestuurlijk

Wethouder Gerrits

Betrokken sector (en)

Fysiek

Aanspreekpunt Ambtelijk

Henk-Jan Tromp

Hoofddoelstelling

Hengelo heeft een sterk economisch profiel met onze maakindustrie, vakmanschap en techniek. Vanuit de gemeente gaan we dat de komende jaren verder faciliteren. We koesteren onze zittende ondernemers. Zij zijn belangrijke ambassadeurs voor onze stad. Daarnaast willen we Hengelo als aantrekkelijke vestigingsplaats extra stevig in de markt zetten. Deze acquisitie is gericht op aantrekken en behouden van bedrijven en ondernemers die een bijdrage leveren aan onze werkgelegenheid en die ons economisch profiel helpen versterken. En omdat de economie zich niets aantrekt van de gemeentegrenzen, werken wij bij deze opgave samen met onze regionale partners.

De ontwikkeling en transformatie van de binnenstad is van belang voor een vitale en aantrekkelijke stad met een goed vestigingsklimaat. De binnenstad is een belangrijke werkgever. Samen met onze partners werken we aan de uitvoering van het Integraal Actieplan voor een vitale Hengelose Binnenstad en dragen we bij aan meer reuring in de stad en minder leegstand.

Financieel overzicht

Taakveld

Begroting 2019 primitief

Begroting 2019 gewijzigd

Rekening 2019

3.1 Economische ontwikkeling

-

-

-

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

4.969

3.496

1.795

3.3 Bedrijfsloket en -regelingen

423

373

345

3.4 Economische promotie

335

304

388

Totaal baten

5.727

4.173

2.528

3.1 Economische ontwikkeling

92

309

304

3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

5.063

3.581

1.909

3.3 Bedrijfsloket en -regelingen

518

480

519

3.4 Economische promotie

797

801

775

Totaal lasten

6.470

5.171

3.507

Saldo 3 Economie

-743

-998

-979

Relevante beleidsnota’s

Beleidsindicatoren

Werkelijk 2018

Begroting 2019

Werkelijk 2019

Begroting 2020

Aantal bedrijfsbezoeken

700

700

700

700

Kengetallen

Werkelijk 2018

Begroting 2019

Werkelijk 2019

Begroting 2020

Het aantal vestigingen van bedrijven (per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-64 jaar; voor werkelijk 2018 per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15-74 jaar )

116,5 (2017)

135,5 (2017)

137,9 (2018)

137,9 (2018)

Functiemenging (de verhouding tussen banen en woningen, en varieert tussen 0 (alleen wonen) en 100 (alleen werken)

55,6 (2017)

55,6 (2017)

56,4 (2018)

56,4 (2018)

Verbonden partijen

Openbaar Lichaam Regionaal Bedrijven Terrein Twente (RBT)
Het RBT heeft tot taak het ontwikkelen, realiseren, exploiteren en beheren van het bedrijventerrein XL, ten tijde van de vaststelling van deze regeling bruto groot ongeveer 180 hectare.

Regio Twente, portefeuillehoudersoverleg Arbeidsmarkt/Economische zaken
De arbeidsmarkt is regionaal en vraagt samenwerking om vraag en aanbod op de arbeidsmarkt zo optimaal mogelijk in te richten en om het Twents economisch profiel te helpen versterken. Regio Twente levert een belangrijke bijdrage aan de positionering van Twente als vooraanstaande technologische topregio, zowel landelijk als in Europa. Ze faciliteert en versterkt de samenwerking in de regio, niet alleen tussen de veertien gemeenten, maar ook tussen en met andere maatschappelijke sectoren en samenwerkingspartners van de gemeenten. De Agenda voor Twente en wijze waarop daarin wordt samengewerkt, zijn daarbij richtinggevend.

Taakveld 3.1. Economische ontwikkeling

Betrokken afdeling(en)

Stad en Regie

Wat hebben we bereikt?

Met binnenstadpartners en ondernemers hebben we gewerkt aan het realiseren van een compact bruisend stadshart, met onderscheidende aanloopgebieden. We hebben bijgedragen aan een vitalere winkelstructuur op regionaal, stedelijk en wijk/buurtniveau door tijdig in te spelen op trends en ontwikkelingen in de detailhandel/retailsector. We hebben gewerkt aan het versterken van de lokale en regionale MKB en aan het versterken van de sterke sector High Tech Systemen en Materialen.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2019?

Het convenant Regio Deal Twente (RDT) is in juli 2019 gesloten met het Rijk. Zes ministeries ondertekenden de deal waarmee, naast de financiële impuls van 30 miljoen euro, een brede inhoudelijke betrokkenheid is bij de RDT. Deze Rijksmiddelen worden uitgekeerd aan het provinciefonds. Vanaf augustus 2019 is gestart met de uitvoering van de RDT. In december 2019 zijn de eerste zeven projectaanvragen door de stuurgroep RDT inhoudelijk beoordeeld als rijp voor definitieve aanvraag bij de provincie Overijssel. Naast de impuls van het Rijk ad. 30 miljoen Euro dragen overheden (Regio en Provincie), bedrijven en onderwijsinstellingen ook bij. Het totale investeringsvolume zal naar verwachting 150 miljoen Euro bedragen.

Er zijn in 2019 voorbereidingen getroffen voor het laten uitvoeren van het koopstromenonderzoek voor Oost Nederland. In opdracht van diverse gemeenten in Oost Nederland brengt onderzoeks- en adviesbureau I&O de koopstromen van inwoners in beeld, zowel naar winkelgebied als naar branche. Ook de waardering en beleving van winkelgebieden wordt meegenomen in het onderzoek. De data wordt verkregen uit statistische data en enquêtes onder inwoners. Het eindrapport wordt in maart 2020 opgeleverd. Het koopstromenonderzoek wordt eens in de vijf jaren uitgevoerd en is een belangrijke onderlegger voor het economische en ruimtelijke beleid op gebied van detailhandel en horeca.

VDL Hengelo heeft besloten in Twente te blijven en zich te vestigen op het XL Businesspark. Onder meer de ruimte voor toekomstige uitbreiding aldaar en directe aanwezigheid van bouwrijpe grond van ruim 4 hectare waren redenen voor VDL zich daar te vestigen. We betreuren dat onze inspanningen niet hebben geleid tot een geschikt kavel voor VDL in Hengelo maar zijn verheugd dat dit hoogwaardige bedrijf voor Twente behouden blijft.

Wat zijn we blijven doen?

De binnenstad van Hengelo is van wezenlijke ruimtelijke en economische betekenis voor de ontwikkeling van onze gemeente. Daarom blijven we uitvoering geven aan het Integraal Actieplan Binnenstad. Zie hiervoor hoofdstuk 5.1.

We hebben gewerkt aan de promotie van en de instroom in techniek onder meer door de organisatie van Twente goes Techno waar 1.000 scholieren, alle voortgezet onderwijs scholen (vmbo, havo, vwo en vso) en 50 bedrijven aan hebben meegedaan. Dit project heeft een bijdrage geleverd aan het binnenhalen van een subsidie van € 7 miljoen voor het CT Stork college.

Door supersnelle ontwikkelingen in de techniek groeit de vraag naar technisch geschoolden in Twente. Daardoor ligt er voor het technisch vmbo een pittige uitdaging om het technisch vmbo-onderwijs in Twente aan te laten sluiten bij deze ontwikkelingen in de techniek. Maar liefst 19 vmbo-scholen in de regio kozen bewust om intensief met elkaar samen te werken binnen Sterk Techniekonderwijs Twente. In totaal is voor Twente 19 miljoen beschikbaar. In de samenwerking met ROC van Twente, Zone.college, Hogeschool Saxion, Universiteit Twente, het bedrijfsleven en de regionale overheid, is een infrastructuur ontstaan die de basis vormt voor verschillende ontwikkelingen en projecten. Deze vormen ook het fundament voor het versterken, innoveren en behouden van sterk techniekonderwijs in Twente.

De gemeente Hengelo heeft een verdere invulling gegeven aan de intentieovereenkomst met het ROC van Twente door een beweging te starten “Hengelo, sociale techniekstad in beweging” . Met partners in de stad willen we de sociaaleconomische structuur van Hengelo en Twente nog duurzamer en zichtbaarder versterken. In 2019 is het C.T. Stork college aangesloten en zijn de eerste bedrijven benaderd. Met deze beweging willen we techniek en technologie als DNA/imago van Hengelo scherper positioneren en kwetsbare jongeren in het onderwijs en op de arbeidsmarkt ondersteunen. Daarbij streven we naar duurzaamheid in de zin van duurzame technologische oplossingen voor bijvoorbeeld de energietransitie maar ook duurzame, toekomstbestendige oplossingen voor kwetsbare jongeren.

Wat heeft het gekost?

Begroting 2019 gewijzigd

Rekening 2019

Subtaakveld

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

3.10.2 Algemene economische adviezen

-

309

-309

-

304

-304

Totaal 3.1 Economische ontwikkeling

-

309

-309

-

304

-304

Financiële toelichting

Dit taakveld kent geen noemenswaardige afwijkingen.

Taakveld 3.2. Fysieke bedrijfsinfrastructuur

Betrokken afdeling(en)

Stad en Regie/Grondzaken

Wat hebben we bereikt?

Binnen de regio Twente zijn afspraken gemaakt over programmering van de bedrijventerreinen voor de periode tot en met 2020. Op basis van die afspraken hebben de 14 Twentse gemeenten een plan van aanpak gemaakt voor de eigen gemeente. Hengelo en Borne worden in dit kader gezien als één bedrijvenmarkt. Her- of deprogrammeren is niet nodig. Hengelo en Borne mogen in 10 jaar 50 hectare bedrijventerrein uitgeven op de locaties Westermaat De Veldkamp, Westermaat Campus, Oosterveld en de Kanaalzone in Hart van Zuid.

We hebben gewerkt aan de toekomstbestendigheid van bestaande werklocaties. Hierbij hebben we aandacht voor de mogelijkheden van bestaande bedrijven voor nieuwvestiging of uitbreiding van bestaande bedrijven.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2019?

In 2019 hebben we 1,71 hectare bedrijventerrein verkocht. Per ultimo 2019 stond er circa 3 hectare in reservering en 2,8 hectare in optie. De uitgifte blijft achter bij de doelstelling van 5 ha per jaar. Intern heeft een evaluatie plaatsgevonden van de oorzaken van deze verminderde uitgifte. Veel vermoedelijke factoren vallen buiten de gemeentelijke invloedssfeer (pfas, stikstof, vertrouwen in economisch klimaat Nederland en de wereld; bedrijfseconomische beslissingen over verbouw versus nieuwbouw). Specifiek inzake PFAS en stikstof worden ontwikkelingen actief gevolgd en worden bedrijven daar waar mogelijk actief ondersteund bijvoorbeeld bij het berekenen van stikstof emissies.

De regionale programmeringsafspraken tussen de 14 Twentse gemeenten zijn in december 2019 formeel bekrachtigd na ondertekening door de gemeente Almelo. De vraag naar en het aanbod van bedrijventerrein in Hengelo/Borne is in evenwicht. In 2019 hebben enkele bedrijven zich onverwacht teruggetrokken uit het koopproces waardoor er minder verkocht is dan verwacht. Over een langere periode gerekend verwachten wij dat deze daling in de vraag zich weer zal herstellen conform de programmeringsafspraken.

De profielen van en ambities voor de diverse bedrijventerreinen zijn in beeld gebracht. Hiervoor hebben we in samenwerking met de ondernemersverenigingen op de bedrijventerreinen een moderne en up-to-date brochure gemaakt. In de brochure worden de Bedrijventerreinen in Hengelo breed gepresenteerd en zijn kaarten opgenomen met de nog beschikbare kavels. De brochure is ook op de nieuwe gemeentelijke website te vinden.

Om de samenwerking met de ondernemersverenigingen verder te optimaliseren, vindt er jaarlijks een overleg plaats tussen de besturen van de ondernemersverenigingen en de wethouder EZ. Ook worden op de Dag van de Ondernemer (november 2020) alle leden van de ondernemersverenigingen uitgenodigd voor een feestelijk ontbijt in het nieuwe stadhuis. In deze bijeenkomst tonen we ons nieuwe stadhuis en geven we toelichting op de ontwikkelingen in de binnenstad.

Concrete, uitvoeringsgerichte plannen voor acquisitie, promotie, marketing, relatiebeheer zijn gemaakt. Genoemde brochure voor de uitgeefbare terreinen is één uiting van promotie. Daarnaast is een investeringsgerichte aanpak voor bedrijventerreinen in voorbereiding waarmee, in samenwerking met ondernemers(verenigingen), de kwaliteit van de terreinen toekomstbestendig blijft. Promotie en marketing maakt hier onderdeel van uit.

Om te zorgen dat bestaande werklocaties toekomstbestendig zijn hebben we ook aandacht voor vernieuwing van verouderde (deel)locaties. We zijn daarom gestart met het in beeld brengen van de huidige stand van zaken op de terreinen Timmersveld, Twentekanaal en Westermaat. Samen met de ondernemersverenigingen brengen we de economische structuur, fysieke kwaliteit, mobiliteit, duurzaamheid en communicatie/promotie in beeld. Dit onderzoek zal doorlopen in 2020 en leiden tot besluitvorming waarna vanaf 2021 een vorm van herstructurering opgepakt kan worden.

Voor het optimaliseren van het verkoop- en uitgifteproces van bedrijfskavels en de monitoring daarvan werken we aan een digitaal systeem ter ondersteuning hiervan. Deze zal de professionaliteit van werken verder gaan versterken.

Voor het bedrijventerrein Westermaat De Veldkamp zijn de verkoop- en uitgiftevoorwaarden geactualiseerd en in overeenstemming gebracht met de (vernieuwde) statuten van de coöperatieve vereniging en het parkmanagement.

Wat zijn we blijven doen?

  • Sturen op kaders zoals vastgelegd in de grondexploitaties.

  • Relaties onderhouden met bestaande en nieuwe bedrijven via accountmanagers.

  • Bestaande bedrijfslocaties verder ontwikkelen en onderhouden en/of herstructureren en verduurzamen.

Wat heeft het gekost?

Begroting 2019 gewijzigd

Rekening 2019

Subtaakveld

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

3.20.3 Bedrijventerreinen grondexpl.

3.496

3.496

-

1.795

1.795

-

3.20.4 Ontwikkeling bedrijventerreinen

-

85

-85

-

114

-114

Totaal 3.2 Fysieke bedrijfsinfrastructuur

3.496

3.581

-85

1.795

1.909

-114

Financiële toelichting

3.20.4 Ontwikkeling Bedrijventerreinen (€ 29.000 nadeel)
Er is meer inzet geweest op bedrijventerreinen. Niet alleen voor nieuwe uitgiftes, maar ook op her- en verplaatsing van de op dit moment gevestigde bedrijven binnen de gemeente.

Taakveld 3.3. Bedrijvenloket en bedrijfsregelingen

Betrokken afdeling(en)

Stad en Regie

Wat hebben we bereikt?

We koesteren onze zittende ondernemers als belangrijke ambassadeurs voor onze stad. We hebben nog intensiever samengewerkt met ondernemers en anderen belanghebbenden uit Hengelo, de regio en landelijk niveau. Concreet betekent dit dat we sterker hebben ingezet op het leggen en onderhouden van contacten met deze partijen. We hebben de dienstverlening aan ondernemers en stakeholders verbeterd en halen zo ook meer en betere input op voor (strategische) beleidsvorming en programmering van onze binnenstad, Hart van Zuid en bedrijventerreinen.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2019?

We hebben vaste aanspreekpunten (accountmanagers) aangewezen voor de externe stakeholders. Hiermee kunnen we gerichter (bedrijfs)informatie ophalen en deze informatie gerichter inzetten. Hierbij maken we gebruik van een meerjarenaccountplan.

Accountmanagers EZ hebben maandelijks diverse bedrijfsbezoeken afgelegd en de jaarlijkse bedrijvenbijeenkomsten zoals de Tuindorpmeeting georganiseerd. Door de inzet van ons netwerk en onze plaatselijke kennis is een bijdrage geleverd aan acquisitie van bedrijven en aan het verbeteren van contacten tussen bedrijven.

Wij onderhouden contact met diverse (netwerk)organisaties zoals Oost NL, IKT, Novel-T etc. Via deelname aan het regionale accountmanagersoverleg wordt de samenwerking en uitwisseling op EZ gebied in Twente bevorderd. Accountmanagers EZ en accountmanegers Werkplein overleggen 1 keer per maand over het thema werkgeversbenadering.

Wat zijn we blijven doen?

  • Het organiseren en aansturen van de (week)markt. Wekelijks wordt op woensdag en zaterdag een warenmarkt gehouden op het marktplein.

  • Het uitvoeren van diverse economische projecten.

  • De regionale acquisitie voor logistieke en High Tech Systems en Materials.

Wat heeft het gekost?

Begroting 2019 gewijzigd

Rekening 2019

Subtaakveld

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

3.30.1 Markt

172

153

19

159

169

-10

3.30.2 Specifieke projecten

-

28

-28

-

44

-44

3.30.3 Economische ontwikkeling

200

298

-98

186

306

-120

Totaal 3.3 Bedrijfsloket en -regelingen

373

480

-107

345

519

-174

Financiële toelichting

3.30.1 Markt (€ 30.000 nadeel)
We hebben € 24.000 meer uitgegeven aan loonkosten. Voor een nadere analyse wordt verwezen naar programma 9. Aan de inkomstenkant zijn er lagere marktinkomsten (€ 14.000) door een afnemend aantal standplaatshouders. De inkomsten zijn bij de 2e Berap al neerwaarts bijgesteld, maar het lijkt een structurele ontwikkeling die we actualieren bij de eerstvolgende Beleidsbegroting. Overige afwijkingen hebben een voordeel van € 8.000.

3.30.2 Specifieke projecten (€ 15.000 nadeel)
We hebben € 15.000 meer uitgegeven aan loonkosten. Voor een nadere analyse wordt verwezen naar programma 9. Er is meer ambtelijke inzet gepleegd op projecten ter versterking van het vestigingsklimaat voor bedrijven. Ook de extra aandacht voor horeca en binnenstadsbeleid hebben geleid tot meer uitgaven op dit taakveld.

3.30.3 Economische ontwikkeling (€ 22.000 nadeel)
Aan de inkomstenkant zijn er minder Bedrijveninvesteringszone (BIZ) gelden ontvangen. Aangezien we als gemeente alleen als doorgeefluik fungeren zien we dit ook aan de uitgavenkant en heeft dit op het saldo geen effect. Aan de uitgavenkant is er meer inzet gepleegd op het onderhoud van contact met bedrijven en relatiebeheer, waardoor er totaal een nadelig saldo van € 30.000 ontstaat.

Taakveld 3.4. Economische promotie

Betrokken afdeling(en)

Stad en Regie

Wat hebben we bereikt?

Om Hengelo te promoten hebben wij het stadsverhaal van Hengelo met de bijbehorende kernwaarden (DNA) en het (economisch) aanbod van Hengelo beter bekend gemaakt bij verschillende doelgroepen (investeerders, ondernemers, bewoners en bezoekers). Doordat we een duidelijke clustering in thema’s en gebieden hebben we de herkenbaarheid, bekendheid en het uitdragen van het stadsverhaal met het bijbehorende aanbod beter kunnen vertellen.

Wat hebben we daarvoor gedaan in 2019?

In 2019 hebben we subsidie verstrekt aan Stichting Hengelo Promotie voor ondersteuning van evenementen en stadspromotie. Afgelopen jaar vormde een overgangsjaar in de subsidiering aan Hengelo Promotie. Het jaar is benut om de gemeentelijke subsidiekaders in samenspraak met Hengelo Promotie en evenementenorganisatie te herijken. De aanleiding hiervoor was de prioritering voor de binnenstad. In het integraal actieplan is de positionering en profilering van de binnenstad als belangrijke opgave benoemd. Evenementen en stadspromotie zijn belangrijke instrumenten om de binnenstad te positioneren en profileren. Hiervoor is het uitwerkingsplan stimuleren evenementen opgesteld. In dit uitwerkingsplan zijn de kaders en uitgangspunten opgenomen waarbinnen Hengelo Promotie haar activiteiten op gebied van evenementen en stadspromotie moet uitvoeren.

Voor 2020 is de subsidie uitgebreid met incidentele middelen voor uitvoering van het Integraal Actieplan Binnenstad. Activiteiten die Hengelo Promotie hier onder andere voor realiseert zijn het opstellen van een bidbook voor de binnenstad, verstrekken evenementenbijdrage voor de aanvullende evenementenprogrammering in de zomer en winterperiode in de binnenstad en extra activiteiten voor stadspromotie en communicatie ter bevordering van de positionering van de binnenstad.

Wat zijn we blijven doen?

  • Belastingen (laten) innen, zoals toeristenbelasting.

  • Rond de 3e donderdag in september wordt de Lambertuskermis gehouden. De Lambertuskermis heeft de indeling in 2019 aangepast naar de nieuwe inrichting van de Enschedesestraat. De nieuwe inrichting vraagt om een meer flexibele indelingswijze en andere, nieuwe ruimte in de binnenstad. Dit om een kermis van deze omvang en jaarlijkse omzet te blijven behouden.

Wat heeft het gekost?

Begroting 2019 gewijzigd

Rekening 2019

Subtaakveld

Baten

Lasten

Saldo

Baten

Lasten

Saldo

3.40.1 Toeristenbelasting

132

1

131

139

1

138

3.40.2 Economische promotie

65

295

-230

145

280

-134

3.40.5 VVV / stadspromotie

-

418

-418

-

390

-390

3.40.6 Kermis

107

88

20

104

105

-1

Totaal 3.4 Economische promotie

304

801

-496

388

775

-387

Financiële toelichting

3.40.2 Economische promotie (€ 96.000 voordeel)
Eind 2019 ontvingen wij een incidentele meevaller (€ 80.000) door de vrijval van middelen die de Netwerkstad Twente nog in beheer had, maar aan haar deelnemers heeft uitgekeerd eind 2019. Dit betreft een eenmalige uitkering uit de 'reserve Netwerkstad Twente' aangezien het maximum van de reserve beperkt kon worden. Overige afwijkingen betreffen €16.000.

3.40.6 Kermis (€ 21.000 nadeel)
Door teruglopende conjunctuur van kermissen, alsmede bouwwerkzaamheden waardoor niet de volledige binnenstad kon worden gebruikt voor het organiseren van de kermis zijn de staangelden en de uitgaven in de 1e Berap neerwaarts bijgesteld. Een deel van de uitgaven kon echter onvoldoende worden aangepast waardoor een nadeel ontstaat van € 21.000.

Stel uw jaarverslag zelf samen

SELECTIE

0 - geselecteerd