Op basis van de beleidsnota is de structurele weerstandscapaciteit de onbenutte belastingcapaciteit.

Stand van zaken
De gemiddelde woonlasten voor een gemiddeld gezin (eigenaar) in de gemeente Hengelo bedraagt in 2025 € 870. Het landelijk gemiddelde is € 1.053. De Hengelose woonlasten bedragen dan 82,6% van het Nederlandse gemiddelde. Als we de onbenutte belastingcapaciteit van 17,4%, € 183 per huishouden, vermenigvuldigen met het aantal huishoudens, 39.168, komen we uit op een onbenutte belastingcapaciteit van € 7.168.000.

Op basis van de kaderstelling bestaat de beschikbare weerstandscapaciteit uit de algemene reserve 'sec', onvoorzien incidenteel en de onbenutte belastingcapaciteit. De beschikbare weerstandscapaciteit was eind 2025 € 72.632 (65.398 + 66 + 7.168) en neemt af tot € 65.667 eind 2029. De afname is het gevolg van de inzet van de algemene reserve voor m.n. de incidentele dekking van:

• de incidentele lasten in de Zomernota 2023-2027, Zomernota 2024-2028 en de Zomernota 2025-2029;

• de gebiedsontwikkeling van de KMS-locatie;

• de incidentele storting in de reserve onderwijshuisvesting (jaarschijf 2028).

Het weerstandsvermogen zijn de middelen en mogelijkheden die de gemeente heeft om onverwachte, niet-begrote kosten of tegenvallende inkomsten te kunnen dekken. Het weerstandsvermogen(weerstandsratio) eind 2025 berekenen we als volgt:

Beschikbare weerstandscapaciteit
------------------------------------------------------- = Ratio weerstandsvermogen
Benodigde weerstandscapaciteit

Uit deze berekening volgt een ratio. Om te bepalen of het weerstandsvermogen op het gewenste niveau is, bekijken we in welke waarderingscategorie de ratio valt. We hanteren de waarderingscategorieën zoals hieronder weergegeven:

Klasse - Ratio- Betekenis
A - > 2,0 - Uitstekend
B - 1,4 tot 2,0 - Ruim voldoende
C - 1,0 tot 1,4 - Voldoende
D - 0,8 tot 1,0 - Matig
E - 0,6 tot 0,8 - Onvoldoende
F - < 0,6 - Ruim onvoldoende

Stand van zaken
De beschikbare weerstandcapaciteit is eind 2025 € 72.632
De benodigde weerstandscapaciteit is € 35.000

Eind 2025 is het ratio weerstandsvermogen 2,1. Dit is nog uitstekend volgens onze eigen beleidsnorm. In vergelijking met de Beleidsbegroting 2026-2029 is dit ratio verslechterd van 2,6 naar 2,1. Dit heeft te maken met een hoger beschikbaar weerstandsvermogen (van € 68,1 miljoen naar € 72,6 miljoen) en een aanzienlijk hoger benodigd weerstandsvermogen (van € 26,1 miljoen naar € 35 miljoen).

Ten opzichte van de Beleidsbegroting 2026-2029 hebben de mutaties in de algemene reserve en de iets hogere onbenutte belastingcapaciteit het beschikbaar weerstandsvermogen beïnvloed.

Ten opzichte van de Beleidsbegroting 2026-2029 is de benodigde weerstandscapaciteit, op basis van het risicoprofiel, nu aanzienlijk hoger. Dit komt met name door het toegenomen risicoprofiel in:

• De grondexploitaties (zie paragraaf 6.4 Grondbeleid onderdeel risico's).

• De toename van een ransomeware aanval en de verwachte schade indien die zich voordoet (zie paragaaf 6.2.4 overzicht belangrijkste risico's).

• Het niet behalen van de taakstelling van de transformatie sociaal domein (zie paragaaf 6.2.4 overzicht belangrijkste risico's).

Door de grote strategische opgaven verwachten we dat in de toekomst het benodigd weerstandsvermogen nog verder zal stijgen.

Door de inzet van de algemene reserve de komende jaren komt de verwachte ratio weerstandsvermogen eind 2029 uit op 1,9. Dit is ruim voldoende. De afname is het gevolg van de inzet van de algemene reserve als incidenteel dekkingsmiddel voor incidentele lasten in de komende periode (zie hiervoor).