Sport, cultuur & recreatie

Welke belangrijke ontwikkelingen zagen we in 2025?

Sport
Sport en cultuur dragen bij aan de doelen van de stad
Sport en cultuur stimuleren ontmoeting, plezier en prestaties, versterken het behoud van (jong) talent en dragen bij aan een bruisende stad en leefomgeving. Hengelo kent een goed fundament met (toonaangevende) sport- en cultuurvoorzieningen die ook een belangrijk onderdeel zijn van de sociale basis in Hengelo. In 2025 hebben we stappen gezet om sport en cultuur meer te verbinden aan stedelijke- c.q. gebiedsgerichte ontwikkelingen en een integrale benadering.

Omgevingsprogramma Sport, Spelen en Bewegen
Het Omgevingsprogramma Sport, Spelen en Bewegen is in november vastgesteld door het college. Inhoudelijk zetten we in op het gebiedsgericht ontwikkelen van de sport-, speel- en beweeginfrastructuur met als doel een gezonde, inclusieve en toekomstbestendige leefomgeving te realiseren in Hengelo. De raad is tijdens het proces meegenomen via een Politieke Markt en is over het eindresultaat geïnformeerd. Na het omgevingsprogramma zijn we begonnen met het maken van een uitvoeringsagenda. Hierin werken we de thema’s en projecten voor de komende jaren concreter uit. De uitvoeringsagenda wordt in 2026 opgeleverd.

Huisvesting voetbalacademie Heracles Almelo – FC Twente
In 2025 is er een besluit genomen over de toekomstige huisvesting van de voetbalacademie Heracles Almelo – FC Twente. De overeenkomsten met daarin de inhoudelijke en financiële afspraken tussen de gemeente en de voetbalacademie zijn getekend en de eerste voorbereidingen voor nieuw- en verbouw zijn gestart.

Twentebad
2025 was voor zwembaden het laatste overgangsjaar voor het treffen van diverse noodzakelijke maatregelen als gevolg van de strengere wet- en regelgeving binnen de Omgevingswet ten aanzien van de kwaliteit en hygiëne van de voorziening. Binnen het Twentebad is deze vertaling goed gelukt. Er wordt voldaan aan deze nieuwe eisen en het is zelfs gelukt het cijfer voor de kwaliteit van het zwemwater van een 7,5 naar een 7,7 te laten stijgen. Enkele aanpassingen aan de technische installaties en organisatorische zaken binnen het beheer moeten nog worden uitgevoerd en afgerond.

Cultuur
Omgevingsprogramma Kunst & Cultuur
In 2025 is gewerkt aan het omgevingsprogramma Kunst en Cultuur. In juni en oktober 2025 hebben wij in brede participatiebijeenkomsten met culturele en maatschappelijke organisaties gesproken over de inhoud van thema's, prioritering en rollen van alle betrokkenen in dit geheel. We kijken terug op positieve en constructieve bijeenkomsten en hebben de inzichten en input uit deze sessies meegenomen richting de Politieke Markt over dit onderwerp begin 2026 en de voorbereiding op vaststelling van het omgevingsprogramma.

Oyfo
Oyfo is één van de vier culturele kernvoorzieningen in Hengelo en daarmee een belangrijke partner voor de uitvoering van het Hengelose cultuurbeleid. In 2025 heeft Oyfo een nieuwe visie en beleidsplan ontwikkeld voorzien van een positieve meerjarige begroting. Met dit plan ontwikkelt Oyfo zich verder door als culturele partner die haar bijdrage levert aan de opgaven uit de strategische agenda van Hengelo. Daarbij wordt gevraagd te innoveren en vernieuwen daar waar nodig en mogelijk, én ook toe te groeien naar een robuuste organisatie met genoeg ‘vet op de botten’. Op deze stappen te kunnen zetten is in 2026 en 2027 een extra financiële impuls toegekend aan Oyfo.

Zorgplicht Bibliotheken
Door een wijziging van de Bibliotheekwet krijgen gemeenten en provincies niet langer alleen een stimuleringstaak, maar een echte zorgplicht. 2025 is door het Rijk ingezet als een overgangsjaar om de gemeenten en lokale bibliotheken op deze zorgplicht voor te bereiden. De invoering van de nieuwe Bibliotheekwet is uitgesteld tot 2027. Over zowel de inhoudelijke als financiële betekenis en mogelijke veranderingen wordt de raad op het daarvoor juiste moment geïnformeerd.

Cultuurconvenant 2025-2028 Landsdeel Oost
De minister van OCW heeft voor de periode 2025-2028 weer het cultuurconvenant Landsdeel Oost afgesloten. Deze is begin 2025 ondertekend door Provincie Overijssel en Gelderland, acht gemeenten waaronder Enschede en Hengelo en zes cultuurregio's. Doel van het convenant is het bijdragen aan een kwalitatieve, toegankelijke, diverse en toekomstbestendige culturele infrastructuur.

Erfgoed
Cultureel erfgoed maakt een steeds essentiëler onderdeel uit van onze stad, als één van de dragers van de identiteit van Hengelo. Dit komt nadrukkelijk naar voren bij de ambities voor woningbouw, zoals in De KMS.

Openbaar groen en recreatie
Effecten klimaatverandering op openbaar groen
Groen en water in de openbare ruimte verminderen hittestress en dragen bij aan het versterken van de biodiversiteit. Maar ook in Hengelo krijgen we steeds meer te maken met de gevolgen van het veranderende klimaat. Na een aantal extreem droge zomers, was 2024 weer uitzonderlijk nat, en 2025 weer zeer warm en droog. In de toekomst komen er steeds vaker periodes met veel neerslag. Ook zullen droge en hete periodes vaker en langer duren.

Relevante beleidsnota’s

• Sport- en beweegvisie (2023-2033)

• Omgevingsprogramma Sport, Spelen en Bewegen

• Lokaal Sportakkoord 'Hengelo Inspireert' (2023-2026)

• Kunst- en Cultuurnota Hengelo 2021-2024 (2021)

• Uitvoeringsprogramma BKV 2025-2026

• Collectieplan gemeentelijke kunstcollectie 2025-2029 

• Accommodatiebeleid Sociaal en Vastgoedkaders (2021)

• Lokaal Preventieakkoord (2022)  

• Landelijke nota gezondheidsbeleid (2020-2024)  

• Beleidsnota Cultuurhistorisch Erfgoed 2014-2022

• Nota Vrijetijdseconomie 2011-2021

• Horecavisie (2016)

• Vitale coalities (2008)

• Nota Snippergroen (2015)

• Groenplan Hengelo (2015)

• Bomenverordening (2018)

• Een nieuwe focus op preventie (2019)

• Nota Hondenvoorzieningen (2017)

• Klimaatadapatiestrategie (2022)

• Uitvoeringsprogramma Klimaatadaptatie (2023)

• Nota Gezondheid (2024)

Verbonden partijen

Gildebor/SWB Midden Twente
Gildebor draagt bij aan het programma door het beheer en onderhoud van de openbare ruimte en sportaccommodaties.

Regionaal Bestuurlijk overleg Sport
Het regionaal Bestuurlijk Overleg Sport draagt bij aan het bevorderen van sporten en bewegen in de regio en het versterken van aanbod. Begin 2024 is de nieuwe 'Twentse visie op Sport en Bewegen 2024-2027' vastgesteld. Er is nadrukkelijk aandacht besteed aan de legacy van de Special Olympics Nationale Spelen, talentontwikkeling en ontwikkeling van aangepast sporten en wijze van samenwerking hierbinnen.

Recreatieschap Twente
Het recreatieschap draagt bij aan het programma door het beheer en onderhoud van de recreatieparken en het bevorderen van recreatie en toerisme.

Cultuurregio Twente
Cultuurregio Twente is een samenwerkingsverband tussen de kunst- en cultuursectoren in alle Twentse gemeenten. Het profiel van de Cultuurregio Twente 2021-2024 en het uitvoeringsprogramma 2023-2028 zijn door alle 14 Twentse gemeenten (colleges) vastgesteld.

Wat hebben we bereikt

Wat hebben we daarvoor gedaan

5.1.1 In 2025 sporten, bewegen en spelen meer inwoners van Hengelo

• Wij hebben het Omgevingsprogramma sport, spelen en bewegen vastgesteld. Daarmee is de samenhang en integraliteit met de Omgevingsvisie, het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs, maar ook stedelijke ontwikkelingen als de Spoorzone Hengelo Enschede (SHE) en KMS én gebiedsgericht werken versterkt.

• Wij hebben gewerkt aan de vind- en zichtbaarheid van het totale sport-, beweeg- en speelaanbod (actie Sport- en Beweegvisie 2033), onder andere door te starten met het inrichten van een platform/netwerk.

• Wij hebben sport- en beweegaanbieders gefaciliteerd en ondersteund in een veranderend sport- en beweeglandschap. Dit hebben wij onder andere gedaan door de subsidie ten behoeve van deskundigheidsbevordering binnen verenigingen te verhogen (van 50%) naar 100% en de aansluiting te zoeken bij het Platform Ondernemende Sportaanbieders (POS).

• We hebben het subsidieproces verder gedigitaliseerd en daarmee gebruiksvriendelijker gemaakt voor aanvragers.

• Wij zijn gestart met een pilot ‘Hengelo Sport Lidmaatschap’ in samenwerking met sport- en beweegaanbieders.

• Wij zijn gestart met het tarievenonderzoek m.b.t. sportaccommodaties.

• Wij zijn gestart met de voorbereidingen van de nieuwbouw en renovatie van de bestaande bouw op sportpark Veldwijk voor de huisvesting van de voetbalacademie (24-NB-5.4).

5.2.1 Inwoners en bezoekers waarderen het culturele aanbod en erfgoed in Hengelo hoger

• De Bibliotheek heeft het gratis lidmaatschap voor de bibliotheek uitgebreid met de leeftijdsgroep 18-27 jaar. Daarmee is de betreffende motie uitgevoerd. Daarnaast hebben wij de bibliotheek een eenmalig bedrag toegekend voor een aanvullend programma voor 18-jarigen met een passend aanbod rondom digitale informatie en het vergroten van digitale vaardigheden en –weerbaarheid.

• Stichting SchouwArt is geselecteerd om in het kader van de regeling ‘presentatie beeldende kunst’ voor de periode 2025-2027 invulling te geven aan het kunstpodium aan de Markt 8 in Hengelo. Op 8 maart 2025 heeft de officiële opening van het pand plaatsgevonden.

• Museum Hengelo heeft in 2025 onderzoek uitgevoerd naar het profiel van hun organisatie. In het verlengde daarvan wordt er een haalbaarheidsonderzoek opgeleverd met scenario's voor de toekomst. De planning is deze in de eerste helft van 2026 aan te bieden aan het college en ter informatie te delen met de raad.

• Met ingang van 2025 zijn de uren van de stadsbeiaardier uitgebreid. Als uitvoering van de motie ‘Laat de beiaard klinken’ bespeelt deze vanaf dit jaar twee keer per week het carillon van het stadhuis (25-NB-5.6).

• De uitkomsten van het onderzoek (QuickScan) naar de invloed van wet- en regelgeving op het functioneren van verenigingsleven zijn op 23 april 2024 met de raad gedeeld. In 2025 hebben we de uitvoering van deze motie ‘Gemeentelijk onderzoek bij verenigingen’ gecombineerd met de opdracht ‘Compensatie subsidie index’ (25-FP-5.10). In dat kader hebben we in 2025 de subsidieregeling Impuls Vitale verenigingen uitgewerkt, waarin structureel gesubsidieerde organisaties eenmalig tegemoet worden gekomen. Deze regeling wordt begin 2026 gepubliceerd en opengesteld.

• Om de vier jaar herijken wij de verdeling en opbouw van de structurele regeling Basissubsidie amateurkunst. Dit is in 2025 gebeurd voor de periode 2025-2028. Alle amateurkunstverenigingen in Hengelo kunnen een beroep doen op deze regeling.

• Wij hebben nieuwe afspraken met het Rijk, provincie, schoolbesturen en culturele instellingen gemaakt over de voortzetting van het programma Cultuureducatie met Kwaliteit in de periode 2025-2028. In maart 2025 hebben wij hiertoe het convenant met de schoolbesturen verlengd, bovendien hebben we de ondertekening voorbereid van het breed cultuureducatie akkoord.

• Samen met de atelierbeheerstichtingen (SWWK en Ateliers '93) en de broedplaatsen hebben we uitvoering gegeven aan het 'Uitvoeringsprogramma BKV 2025/2026’ en het hierin opgenomen atelierbeleid. We hebben gesprekken gevoerd met SWWK en Ateliers '93 over toekomstige vitale beheervormen op basis van een kostprijsdekkende huur. Met twee verschillende uitvoeringsregelingen hebben we culturele initiatieven mogelijk gemaakt, die bijdragen aan de aantrekkelijkheid van het focusgebied Hengelose Magneet – met als doel talent boeien en te binden aan Hengelo en de regio (Talentopgave).

• Zo hebben de winnaars van de regeling ‘Prijsvraag cultuur’ (25-NB-5.1) in 2025 verschillende initiatieven uitgevoerd binnen de Magneet van Hengelo: het Femxle (festival bij OOGST met aandacht voor gendergelijkheid), YOUNG! (festival bij OOGST met aandacht voor muziekonderwijs voor jongeren) en Places (kunstmanifestatie in de voormalige V&D met aandacht voor jonge makers).

• Met de regeling ‘Broedplaatsen’ (25-NB-5.2) hebben makers meer kansen gekregen om binnen de context van broedplaatsen te werken aan projecten op het snijvlak van kunst en samenleven (Maken&Raken). Binnen deze regeling zijn drie aanvragen toegekend.

• Wij hebben onvoorziene technische omstandigheden van de brandmeld- en ontruimingsinstallatie bij de Schouwburg opgelost.

• Met de structurele subsidie per 2025 kan de kranslegging bij de Herdenking April-Mei staking Hengelo jaarlijks door de nieuw opgerichte stichting worden georganiseerd. Voor de grotere vijfjaarlijkse herdenking (eerste in 2028) is een extra bijdrage toegezegd, zowel voor de stichting als voor Hengelo Promotie (25-NB-5.5).

• De uitvoering van de motie 'Klankkast' is afgerond. De stichting Klankkast heeft met de middelen de akoestiek van het gebouw van Armonia aan kunnen passen.

• Er is in 2025 gewerkt aan het omgevingsprogramma cultureel erfgoed, wat voor de komende jaren beschrijft wat we doen om het Hengelose erfgoed te beschermen, behouden en benutten – binnen de kaders die daarvoor door de raad gesteld zijn. Het omgevingsprogramma wordt begin 2026 ter besluitvorming aan het college voorgelegd. Ten aanzien van het behoud van karakteristiek erfgoed in Hart van Zuid, is de restauratie en verplaatsing van hekwerken een mooi zichtbaar resultaat. De aandacht voor erfgoed uit de periode Post ’65 is verder gegroeid, met als hoogtepunt het aanwijzingsvoorstel van 15 Rijksmonumenten. We zijn er trots op dat de Kasbah één van deze rijksmonumenten wordt en het decor voor de bekendmaking van alle monumenten mocht zijn.

5.3.2 Hengelo kent meer biodiversiteit in 2025

• In 2020 is er voor vier jaar een investeringsbedrag van € 150.000 per jaar beschikbaar gesteld voor het vergroenen van de wijken. Bij het vergroenen van de wijk krijgen de inwoners een belangrijke rol bij het bepalen waar en hoe de vergroening uitgevoerd wordt. Daartoe kunnen zij ideeën indienen die gezamenlijk worden uitgewerkt. In 2025 kreeg het project een doorstart in Beckum / Oele en in de Binnenstad.

• In 2025 deed Hengelo opnieuw mee aan het NK Tegelwippen. In totaal zijn er 11.777 tegels gewipt in onze gemeente. Daarmee eindigde Hengelo op de zevende plaats van de deelnemende Twentse gemeenten.

• We hebben de eerste onderzoeken naar het verhogen van het waterpeil in het Weusthagpark afgerond. Er wordt nu breder gekeken naar de waterhuishouding in het gebied, zodat duidelijk wordt welke maatregelen het meest effectief zijn om op lange termijn verdroging te voorkomen. De monitoring van het waterpeil en de grondwaterstanden loopt door om de ontwikkelingen goed te blijven volgen. Hoewel er verschillende mogelijkheden in beeld zijn om water langer vast te houden, is er op dit moment nog geen definitieve oplossing in beeld.

• De bestrijding van de eikenprocessierups was weer succesvol. Na een periode van ruim 2.000 meldingen in 2019 en 2020 is het aantal meldingen de afgelopen jaren sterk afgenomen en de laatste jaren stabiel laag; In 2023 116 meldingen, in 2024 120 meldingen en in 2025 82 meldingen. In 2025 is, als proef, slechts 1 preventieve bestrijdingsronde met nematoden (aaltjes) uitgevoerd. De voorgaande jaren deden we dit altijd in twee rondes. Dit afschalen heeft niet geleid tot meer overlast. De komende jaren blijven we inzetten op deze lijn, dat wil zeggen een combinatie van preventieve bestrijding met nematoden, curatieve bestrijding (wegzuigen), inzetten op het verhogen van biodiversiteit (o.a. extensiveren bermen) en goede communicatie richting bewoners.

• In 2025 is verdere invulling gegeven aan de aanbeveling van de Rekenkamer om te kijken naar mogelijkheden voor een bredere invulling van de besteding van de middelen uit het Groencompensatiefonds. In totaal is er in 2025 €62.871 onttrokken uit het groencompensatiefonds (zoals de aankoop van een bosperceel aan de Landmansweg). Ook is een aantal andere projecten opgestart (o.a. participatietrajecten met bewoners). De uitvoering van deze projecten vind in komend jaar plaats.

• In februari 2025 zijn we gestart met het nieuwe Groenplan, onder de naam Groene Koers Hengelo.

  De Groene Koers beschrijft kansen voor het openbaar (en particuliere) groen.

  Dat past bij de actuele thema’s en specifieke vraagstukken rondom biodiversiteit, klimaatadaptatie, leefbaarheid, ecologie, gezondheid en duurzaamheid.

  De Groene Koers is een ambtelijk document.  

  In juni 2025 werd een ophaalbijeenkomst georganiseerd voor de maatschappelijke stakeholders. Deze bijeenkomst is gebruikt om de wensen en vertrek- aandachtspunten in kaart te brengen.

  Hierbij werden onder andere bewonersorganisaties, de groene partners van de Groene Tafel, Woningbouwcorporatie Welbions en de GGD uitgenodigd.

• In Hengelo neemt de druk op beschermde gebouwbewonende diersoorten, zoals vleermuizen, toe. Dit komt mede door isolatie- en renovatiewerkzaamheden aan woningen (en gebouwen) en gebiedsontwikkelingen. Om de biodiversiteit te beschermen en te verstevigen, én om ontwikkelingen niet onnodig te vertragen, wordt een soortenmanagementplan (SMP) opgesteld. Na een marktconsultatie is een Europese aanbesteding gestart en is het werk gegund. Het grote vogel- en vleermuisonderzoek start in april 2026. Het onderzoek duurt van april-oktober. Verwacht wordt dat Hengelo (gemeente + inwoners + Welbions + ontwikkelaars) vanaf voorjaar 2027 kan werken volgens de SMP-methode.

• Ter voorbereiding op het SMP is in 2025 een zeer innovatief en succesvol vleermuisonderzoek met antennes gedaan (telemetrie). Vleermuizen zijn gevangen, voorzien van een microzender en gevolgd naar hun verblijfplaatsen. Zo zijn al bijna 50 kraamverblijfplaatsen van meerdere soorten vleermuizen gevonden, mede dankzij een enthousiaste groep vrijwilligers. Ook zijn vleermuisdetectors aangeschaft voor deze vrijwilligerspoule. Deze vrijwilligers helpen actief mee met het opsporen van verblijfplaatsen van vleermuizen. Daarnaast zijn door de gemeente 30 vervangende vleermuizen-kraamkasten ingebouwd in woningen van Welbions, ter voorbereiding op het SMP. Dit met als doel om door te mogen gaan met de isolatieopgave.

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie

• Drie moties uit 2024 in (M05, M06 en M16) zijn eerder, in afwachting van het vaststellen van het Omgevingsprogramma Sport, Spelen en Bewegen, tijdelijk gepauzeerd. Omdat het Omgevingsprogramma eind november 2025 is vastgesteld, zijn deze moties in 2025 nog niet opgepakt. De indieners zijn hier begin 2025 over geïnformeerd; het ontwerp en de uitvoering wordt, zoals met hen afgesproken, in 2026 opgepakt.

• Wij zijn in 2025 gestart met het parcipatietraject en de werkvoorbereiding voor de uitvoering van de Motie Spelen uit 2023 (motie C01 M07). De uitvoering hiervan staat gepland voor begin 2026. De moties die zijn voortgekomen uit de motiemarkt 2024 zouden aanvankelijk in 2025 worden opgepakt, maar werden, vanwege een gebrek aan interne capaciteit en het ontbreken van vastgesteld beleid, eveneens doorgeschoven naar 2026. Om de uitvoering van deze raadsopdrachten in 2026 te kunnen realiseren, is in de 2e Beleidsrapportage een budgetoverheveling van € 37.000 aangevraagd en inmiddels toegekend.

Wat zijn we blijven doen

Sport

• Wij hebben uitvoering gegeven aan de acties uit de Sport- en Beweegvisie 2023-2033 m.b.t. sport- en beweegparticipatie, het verbeteren van de infrastructuur en data gericht werken.

• We hebben ons ingezet voor het betaalbaar houden van sport- en beweegvoorzieningen voor inwoners door het toepassen van maatschappelijke tarieven.

• Wij zijn inwoners blijven stimuleren en faciliteren om te sporten en bewegen. Dit doen wij o.a. via Hengelo Sport op scholen, in wijken en bij sport- en beweegaanbieders voor specifieke doelgroepen. Zoals jeugd, mensen met ondersteuningsbehoefte en mensen met een beperking.

• Samen met de overige Twentse gemeenten zijn wij blijven inzetten op doelgroepen met ondersteuningsbehoefte, gezondheid, inclusie en preventie. Lokaal hebben wij met het Hengelo Sport Lidmaatschap gezorgd voor een veilige, sociale en drempelloze manier van sport en bewegen voor inwoners.

• Wij hebben ons gericht op duurzame verbindingen tussen verenigingen, sport- en beweegaanbieders en onderwijs-, zorg- en welzijnsaanbieders. Hierbij dient sport als middel voor jeugd(zorg), gezondheid en preventie van eenzaamheid.

• Wij hebben uitvoering gegeven aan de Brede spuk-regeling (Gezond en Actief Leven Akkoord, Combinatiefunctionarissen en het Sportakkoord 2.0 (23-FP-7.1). Combinatiefunctionarissen zijn ingezet om specifieke doelgroepen (binnen wijkgericht beleid) kennis te laten maken met sporten, bewegen en zorgen voor sociale en mentale ontwikkeling.

• Wij zetten onze accommodaties en voorzieningen in voor inwoners om (laagdrempelig en inclusief) in aanmerking te kunnen komen met sport en bewegen.  

• Wij blijven sport en bewegen stimuleren door het beschikbaar stellen van subsidies. Denk hierbij aan subsidies voor deskundigheidsbevordering, duurzaamheid, kennismaking, kleine evenementen en sporten met een beperking.

• Onze sportaccommodaties zijn aantoonbaar veilig, schoon en in goede staat van onderhoud conform de eisen van NOC*NSF en de sportbonden. Wij hebben hierin samen gewerkt met SWB/Gildebor. Het Twentebad heeft het keurmerk Veilig & Schoon behouden.

• Met het Twentebad hebben wij gezorgd voor een kwalitatief hoog aanbod van zwemonderwijs, recreatie, sport en ontmoeting en optimaal 'watergebruik'. Wij zijn blijven investeren om een aantrekkelijk leer- en werkbedrijf te zijn voor Hengelose scholieren en mensen met afstand tot de arbeidsmarkt. Afgerond hebben bijna 490.000 personen het Twentebad bezocht. Daarvan waren ongeveer 50.000 personen niet-zwemmend (zoals publiek of zwemlesouder). Dit is een lichte stijging ten opzicht van 2024.

• Wij zijn blijven inzetten op verdere verduurzaming van het Twentebad met als uiteindelijk doel deze voorziening in 2029 volledig gasvrij te laten zijn.

Cultuur

• Wij hebben de culturele kernvoorzieningen en een aantal middelgrote aanvullende culturele organisaties ondersteund met subsidie.

• Wij hebben amateurkunstverenigingen, kleinere organisaties voor beeldende kunst en cultureel erfgoed ondersteund met subsidie, omdat zij een bijdrage hebben geleverd aan het kunst- en cultuuraanbod in Hengelo.  

• Wij hebben extra middelen beschikbaar gesteld, zodat de lokale omroep (1Twente) haar organisatie verder heeft kunnen professionaliseren en de ontwikkeling naar een streekomroep zo goed mogelijk kan gaan verlopen (24-NB-5.1)

• Wij hebben uitvoering gegeven aan het Uitvoeringsprogramma voor de Cultuurregio Twente voor de periode 2023-2028. Dit programma leidt tot versterking van het cultuuraanbod in Twente, de samenwerking in de regio op en het aantrekken en behouden van (jong) talent.

• De Bibliotheek Hengelo heeft het sociaaljuridisch spreekuur voortgezet in 2025 (in 2021 opgezet met landelijke middelen, zie ook 24-FP-9.7. Het loket is een vindplaats voor inwoners met sociaaljuridische vragen en verwijzingen. Het is onderdeel van het Ontwikkelplein in de bibliotheek in de binnenstad en in het Kulturhus Hasselo. We hebben in 2025 de inzet van de middelen geëvalueerd en dit liet postieve resultaat zien.Het college heeft daarop bepaald om de inzet in 2026 en 2027 te gaan voortzetten.

• Wij hebben samengewerkt met Hengelo Promotie om het bestaande kunst- en cultuuraanbod te promoten, zodat meer inwoners het aanbod kennen en daar gebruik van kunnen maken.

• Wij hebben de samenwerking tussen het amateurkunstveld en de culturele kernvoorzieningen gestimuleerd. Zo heeft Oyfo in 2025 in samenspraak met de muziekverenigingen haar tarieven voor muziekonderwijs aangepast. En heeft Schouwburg Hengelo samen met het culturele amateurkunst veld de Week van de Amateurkunst georganiseerd.

• Wij hebben met incidentele subsidieregelingen amateurkunstinitiatieven en de professionele beeldende kunst gestimuleerd.

• Wij hebben uitvoering gegeven aan de Brede spuk-regeling (Gezond en Actief Leven Akkoord, Combinatiefunctionarissen en het Sportakkoord 2.0 (23-FP-7.1) op het thema brede regeling Combinatiefuncties cultuur.

• Wij hebben de sociale basis voor jeugdigen via het concept 'Studio15' versterkt (zie ook 25-NB-6.7). In 2025 heeft de Cultuurregio Twente onderzoek laten doen naar de impact en mogelijk verdere uitrol van het concept Studio 15 (op dit moment actief in Enschede, Almelo en Hengelo). De uitkomsten hiervan worden in 2026 verwacht en geven richting aan besluitvorming over de continuering van Studio 15. We komen hierop terug in de Zomerbrief.

• We beheren het gemeentelijk kunstbezit op basis van het Collectieplan 2025-2029. Als onderdeel hiervan hebben we in 2025 het onderhoud aan de kunst in de openbare ruimte aanbesteed. Hiermee wordt het onderhoud programmatisch uitgevoerd op basis van een meerjarig onderhoudsplan.

Openbaar groen en recreatie

• Vanaf 2020 was extra geld beschikbaar gesteld om te investeren in de vervanging van plantmaterialen, die het einde van hun levensduur hebben bereikt. Meer groen is een belangrijk thema. Behoud van bestaand groen is echter van minstens zo groot belang. Vanwege personele wisselingen is een deel van de werkzaamheden rondom het vervangen van de kapitaalgoederen niet uitgevoerd.

• Gildebor bleef de stad onderhouden volgens de vastgestelde beeldkwaliteitsnormen.

• Wij zetten ons in voor een prettig woon- en leefklimaat in de stad. Wij zorgen voor voldoende, gevarieerd en goed onderhouden openbaar groen. Daarbij hebben wij rekening gehouden met de verschillende gebruiks- en natuurfuncties en met toekomstige klimaatontwikkelingen.

• In het voor- en in het najaar heeft er overleg plaatsgevonden met onze externe groenpartners tijdens de Groene Tafel. Het doel is om elkaar te informeren over actualiteiten op het gebied van groen in Hengelo. Ook delen wij kennis en informatie en werken we aan gezamenlijke groenprojecten en/of -activiteiten in Hengelo. De externe groenpartners hebben een adviserende rol bij zwaardere ingrepen in de hoofdgroenstructuur. In 2025 gaven zij advies over de ingrepen aan de Breemarsweg, de Salamanderstraat en de fietsbajonet aan de Oldenzaalsestraat.

• Om biodiversiteit te verbeteren in Hengelo werd er extensief gemaaid. Op sommige plekken leidt dit tot succes: meer bloemen en insecten. Op andere plekken lukt dit minder goed door onder andere de hoge voedselrijkdom in de bodem. Daarom evalueren we het ecologisch en extensief maaibeheer en werken aan verbeteringen.

• Samen met onze externe groenpartners stimuleerden wij bewoners om tuinen groener te maken en te houden. We zijn hiervoor aangesloten bij de landelijke campagne van de Stichting Steenbreek.

• Wij zorgden voor uitdagende, veilige en goed onderhouden speel- en ontmoetingsplekken, afgestemd op de bevolkingssamenstelling in de wijken en buurten.

• Wij zorgden voor voldoende voorzieningen voor vrije beoefening van sport en spel in de openbare ruimte (de zogenoemde 12+ speelplekken), zoals trapvelden, tafeltennistafels en basketbalvoorzieningen.

• Vrij spel was overal waar dat veilig kon in de openbare ruimte toegestaan (informeel spelen).

• De kinderboerderij gaf bezoekers de mogelijkheid om te ontspannen, te recreëren en in contact te komen met dieren en planten.

• We zijn gestart met de inhaalslag voor structurele vervanging van speelplekken. Daarbij wordt rekening gehouden met de actualisatie van het Omgevingsprogramma Sport, Spelen en Bewegen. Er werd aangehaakt bij assetmanagement om het beheer en vervanging van ons speelareaal te optimaliseren. We hebben speelplekken vervangen en geüpgraded.

• We subsidiëerden recreatieparken in regionaal verband.

• Wij bleven regionaal en landelijk afstemmen en verder samenwerken op het gebied van de aanpak van de eikenprocessierups.

• Wij bleven actief bijdragen aan de verbetering van de leefomstandigheden van bijen en andere bestuivende insecten, zoals onder andere afgesproken in het Bijenconvenant.

• Wij bleven streven naar meer biodiversiteit, onder andere door de overgang naar extensief en ecologisch beheer van bermen en graslanden en door variatie in de soortkeuze van bomen en beplantingen.

• Wij bleven maatregelen nemen om water langer vast te houden in het gebied, onder andere door afkoppelen, aanleg van wadi’s en bergingsvijvers, meer ruimte voor de beken en het stimuleren van de vergroening van tuinen en groene daken.

Wat heeft het gekost

Financiële toelichting

5.1 Sportbeleid en activering (€ 32.000 nadeel)
Dit taakveld kent geen noemenswaardige afwijkingen.

5.2 Sportaccommodaties (€ 308.000 voordeel)

• Twentebad: Het saldo Twentebad in 2025 ten opzichte van de begroting is € 525.000 voordelig, de inkomsten zijn € 593.000 hoger dan begroot de uitgaven zijn € 68.000 lager dan begroot.

  De omzet is € 311.000 hoger dan begroot, vooral door hogere zwembad- en horecaomzet. Daarnaast hadden we lagere horeca‑inkoopkosten. Het bezoekersaantal was gemiddeld, maar het gebruik door abonnementhouders voor sport en gezondheid lag duidelijk hoger.

  De personeelslasten vallen € 582.000 hoger uit dan geraamd. Dit komt door extra inzet in het bewegingsonderwijs, een hogere deelname aan activiteiten, hoger ziekteverzuim, extra schoonmaakwerk, inschalingsverschillen, niet‑begrote ORT en werkzaamheden voor de Omgevingswet. De hogere personeelslasten worden deels gecompenseerd door een niet‑begrote personele vergoeding van € 68.000. Daarnaast wordt € 186.000 aan hogere vergoedingen uit de SPUK sport‑btw ontvangen.

  De onderhoudskosten vallen € 58.000 lager uit door de lekkage en voorbereidingen op verduurzaming, waardoor minder ander onderhoud kon worden uitgevoerd. Daarnaast leidt langere doorlooptijd in onderhoud en ICT tot € 148.000 lagere overige kosten. Tot slot blijken de in de Zomernota bijgestelde gaslasten € 308.000 te hoog geraamd, door de tijdelijke sluiting van het sportbad na de lekkage en het te voorzichtig begroten van de gaslasten.

• Voetbalacademie: Wij hebben voorbereidingskosten gemaakt ten behoeve van de huisvesting van de voetbalacademie. Deze voorbereidingskosten zijn niet opgenomen in de kredietaanvraag, die is gedaan in de Zomernota 2023-2027 (24-NB-5.4). In 2025 zorgt dit voor een incidenteel nadeel van € 83.000. Eind 2025 zijn de overeenkomsten getekend en is de uitvoering van de plannen verder voorbereid.

• FBK-stadion: De uitgaven voor onderhoud en schoonmaak bedragen € 50.000 meer dan begroot, dit komt deels door een structureel tekort op schoonmaak van € 30.000 tot € 40.000 en daarnaast zijn er incidenteel extra kosten gemaakt voor de NK Atletiek.

• Sportparken: De uitgaven voor gas zijn € 60.000 lager dan begroot, deels door de verduurzaming van enkele sportparken en het te voorzichtig begroten van de gaskosten. De doorbelaste huurkosten zijn € 83.000 hoger dan begroot, deels door een structureel te kort begroot. Uitgaven voor elektriciteit zijn € 28.000 hoger dan begroot en ook de schoonmaakkosten zijn € 36.000 hoger dan begroot, door het uitvoeren van extra schoonmaak i.v.m. vieze accommodaties.

5.3 Cultuurpresentatie, cultuurproductie en cultuurparticipatie (€ 66.000 nadeel)
Binnen dit taakveld zijn enkele functies vanwege ziekte tijdelijk ingevuld door inhuurkrachten. Dit leidt tot een overschrijding van € 63.000 op de personeelskosten.

5.4 Musea (€ 66.000 nadeel)
Binnen dit taakveld zijn tijdelijk inhuurkrachten ingezet voor extra taken, zoals de projectleiding van het Omgevingsprogramma Kunst en Cultuur, en voor vervanging bij ziekte. Hierdoor ontstaat een overschrijding van € 58.000 op de personeelskosten.

5.5 Cultureel erfgoed (€ 1.000 voordeel)
Dit taakveld kent geen noemenswaardige afwijkingen.

5.6 Media (€ 88.000 nadeel)
Binnen dit taakveld zijn enkele functies tijdelijk ingevuld door inhuurkrachten in verband met ziekte. Dit leidt tot een overschrijding van € 87.000 op de personeelskosten.

5.7 Openbaar groen en (openlucht) recreatie (€ 345.000 voordeel)
Er is sprake van lagere personele lasten door langdurige ziekte, onverwacht ontstane vacatureruimte en een verschuiving van werkzaamheden naar het taakveld Verkeer en Vervoer. Dit leidt tot een voordeel van € 154.000. Daarnaast zijn de onderhoudslasten € 196.000 lager dan begroot. Deze kosten zijn op onderdelen lastig vooraf in te schatten, omdat zij afhankelijk zijn van externe factoren, zoals bij Snippergroen en ecologisch maaien.

Risico's

De betaalbaarheid van sport en bewegen staat onder druk. Landelijke trends laten zien dat er minder gesport wordt door jeugdigen
We zijn gestart met opvolging te geven aan vastgestelde sport- en beweegvisie en hebbin in 2025 het Omgevingsprogramma Sport, Spelen en Bewegen vastgesteld. Daarnaast zijn er door het jaar heen diverse initiatieven ontplooit en gesubsidieerd. Ook de combinatiefunctionarissen spelen een rol in het stimuleren van inwoners om te sporten en bewegen.

De culturele infrastructuur vraagt om blijvende investeringen
Met de ontwikkeling van het Omgevingsprogramma Kunst & Cultuur willen we een omslag in denken realiseren die ook vraagt om doorontwikkeling van het culturele veld. Dat vraagt tijd, inspanning van alle betrokkene en het juist inzetten van middelen voor toekomstig resultaat. Ook in 2025 zijn we blijven inzetten op het versterken en verbinden van culturele organisaties. Samen met Hengelo Promotie hebben we het bestaande kunst- en cultuuraanbod gepromoot. Ook hebben we diverse culturele activiteiten gesubsidieerd.