Transformatieplan sociaal domein

Bij het vaststellen van de kaders van het transformatieplan door de gemeenteraad is afgesproken dat de verantwoording ervan plaats vindt via de reguliere P en C-cyclus, met een aanvullende bijlage daarbij. In hoofdstuk 5 hebben wij al een korte verantwoording gegeven op inhoud (paragraaf 5.1 en 5.2.6). In deze bijlage gaan wij nader in op de stand van zaken van de opgaven, monitoring, financiën en de risicobeheersing.

Opgaven
Wij geven steeds meer concreet uitvoering aan ons beleid en de geformuleerde veranderopgaven en zijn daarmee op koers met de invulling van het transformatieplan. Hieronder herhalen wij per opgave het doel en geven wij aan wat wij in 2025 hebben gedaan. Uitgangspunten van alle opgaven zijn en blijven: normaliseren, preventie, wijkgericht werken en zakelijk partnerschap.

Basisondersteuning
Op 1 januari 2025 was de start van de opdracht 'Realisatie en doorontwikkeling basisondersteuning in Hengelo'. Een gezamenlijk en meerjarig ontwikkeltraject van Wijkracht Hengelo en de gemeente. Wanneer inwoners zich niet redden met steun van het eigen netwerk en/of in de gemeenschappelijke sociale basis, dan kan er extra ondersteuning nodig zijn vanuit de basisondersteuning. De basisondersteuning is een algemene voorziening en vrij toegankelijk zonder indicatie.
De veranderingen in Hengelo zijn niet onopgemerkt gebleven. In mei 2025 hebben wij - op verzoek - onze visie op en totstandkoming van de basisondersteuning gedeeld op een congres over tien jaar decentralisaties in het sociaal domein (in combinatie met het ravijnjaar). Een congres van Binnenlands Bestuur, dat hierover ook een artikel plaatste. Omdat meerdere gemeenten om informatie vroegen, hebben wij een boekje uitgebracht over de invoering van de basisondersteuning in Hengelo en hoe het veranderproces in de praktijk is gegaan. Alle gemeenteraadsleden hebben dit boekje ontvangen.

In het overgangsjaar 2025 stond continuïteit van ondersteuning centraal, zowel voor bestaande als voor nieuwe ondersteuningsvragen van inwoners. Hieronder beschrijven wij de belangrijkste resultaten:

• Overgangsjaar
  In 2025 lag de focus op een warme overdracht en zachte landing van inwoners die al ondersteuning kregen en op het realiseren van een dekkend zorglandschap. Wijkracht Hengelo beschikt over diverse expertises en heeft actief gewerkt aan het aanvullen van ontbrekende kennis. Door het aansluiten van nieuwe onderaannemers is het zorglandschap versterkt, onder meer op autisme, hoogbegaafdheid en ondersteuning voor jeugd. In situaties waarbij de nog niet aanwezige expertise de continuïteit van ondersteuning in gevaar bracht, hebben wij, op verzoek van Wijkracht Hengelo, indicaties administratief verlengd of maatwerkondersteuning ingezet.
  Omdat regionaal de inkoop jeugdhulp ook nieuw is ingekocht per 2025, was er op onderdelen onduidelijkheid tussen lokale en regionale inzet. Dit heeft te maken met de splitsing die regionaal is aangebracht op begeleiding en behandeling. Middels een leidraad is die duidelijkheid er wel, maar wij blijven met Wijkracht Hengelo in gesprek hoe wij hieraan samen invulling geven.

• Latende aanbieders
  Zo goed als alle latende aanbieders hebben in het overgangsjaar meegewerkt aan de warme overdracht van inwoners die om een verlenging van hun zorg en ondersteuning vroegen. De brieven die de cliënten hebben ontvangen (8 weken voor einde indicatie) en de afstemming tussen Wijkracht Hengelo en de latende aanbieders hebben hieraan bijgedragen. Wijkracht Hengelo heeft hier veel tijd en energie aan besteed, om de overgang van de latende aanbieder naar Wijkracht Hengelo zo goed mogelijk voor de inwoner te laten verlopen.
  Veel latende aanbieders hebben gesprekken gehad met Wijkracht Hengelo over het al dan niet toetreden tot Wijkracht Hengelo. Daarbij maakt Wijkracht Hengelo de overweging of er toegevoegde waarde is op het gebied van dekkend zorglandschap. Daar waar dit niet het geval is, worden latende aanbieders niet toegevoegd aan Wijkracht Hengelo. Dit is in lijn met het vastgestelde kader vanuit het transformatieplan om met minder aanbieders te werken.

• Zakelijk partnerschap
  De samenwerking tussen de gemeente en Wijkracht Hengelo is gebaseerd op zakelijk partnerschap. Daarbij houden wij elkaar anders vast dan tot nu toe bij de meer traditionele opdrachtgever - opdrachtnemer relatie. Anders vasthouden betekent ook dat wij elkaar niet loslaten, maar wel dat wij ruimte en autonomie aan Wijkracht Hengelo geven. In 2025 hebben wij het zakelijk partnerschap samen verder vorm gegeven; volgens het sturingsmodel van Simons (kernwaarden, kaders, monitoring & sturing en leren & ontwikkelen). Wij hebben de basis gelegd voor een gesprekscyclus, om op het juiste moment, met de juiste mensen (met mandaat) het goede gesprek te kunnen voeren. In het najaar van 2025 zijn wij gestart met een partnerschapstraject. Om op verschillende niveaus zakelijk partnerschap en de betekenis daarvan voor het handelen, verder te ‘doorleven’ met elkaar. De samenwerking tussen de gemeente en Wijkracht Hengelo kan niet gezien worden als vanzelfsprekend, maar is een continu proces van investeren in de relatie en samen leren en ontwikkelen.

• Monitoring en sturing
  De gemeente heeft met Wijkracht Hengelo afgesproken om het sturingsmodel van Simons te gebruiken als invulling van de sturing op en monitoring van de basisondersteuning. Samen hebben wij kritische prestatie indicatoren (KPI’s) opgesteld, om prestaties transparant te maken en het lerend vermogen van de samenwerking te versterken. Wijkracht Hengelo levert na afloop van ieder kwartaal een voortgangsrapportage aan, die is opgebouwd op basis van deze KPI’s. Wij zien dat Wijkracht Hengelo hard werkt aan een goede registratie en het aanleveren van de afgesproken informatie voor de voortgangsrapportage. Er komt steeds meer inzicht. Tegelijkertijd constateren wij dat er ook nog data, die noodzakelijk is om te analyseren en sturen, ontbreekt. Dit komt deels door het overgangsjaar en deels door de implementatie van een nieuw registratiesysteem.
  Eén van de KPI’s betreft de financiële kaders van de opdracht basisondersteuning. De verwachting is dat Wijkracht Hengelo het eerste (overgangs)jaar financieel gezien neutraal zal afsluiten. Daarmee heeft Wijkracht Hengelo de opdracht in 2025 binnen de financiële kaders kunnen uitvoeren.

• Accountteam basisondersteuning
  Binnen de gemeente is een accountteam ingericht dat verantwoordelijk is voor het contractmanagement en de samenwerking met Wijkracht Hengelo. Ieder vanuit de eigen verantwoordelijkheid en rol, met de visie op zakelijk partnerschap voor ogen. De focus van het accountteam heeft in 2025 gelegen op de continuïteit van ondersteuning en vormgeving van de integrale toegang (zie hieronder). Waarbij in het najaar van 2025 de gemeente en Wijkracht Hengelo samen een start hebben gemaakt met een verkenning op het versterken van de sociale basis. De complexiteit en hoeveelheid werk van het account Wijkracht Hengelo vraagt aandacht.

• Bezwaarschriften
  Vanaf 1 januari 2025 voert Stichting Wijkracht samen met haar (kern)partners de basisondersteuning uit onder de naam Wijkracht Hengelo. De basisondersteuning is een algemene voorziening waar, naast informatie en advies, onder andere ondersteuning (individueel en groepsgericht) wordt geboden. Inherent aan een algemene voorziening is dat deze vrij toegankelijk is voor inwoners, eventueel na een lichte toets. Denk daarbij aan een minimaal aantal afwegingen, zoals woonachtig zijn in Hengelo of leeftijdscategorie. Een beschikking vanuit de gemeente is daarom niet nodig. Een en ander neemt niet weg dat inwoners bij de gemeente wel nog een aanvraag kunnen doen voor een maatwerkvoorziening. Op een dergelijke aanvraag wordt onderzoek gedaan volgens het stappenplan van de Centrale Raad van Beroep. Uit dit onderzoek kan naar voren komen dat de basisondersteuning passend is voor de problemen die men ondervindt. De maatwerkvoorziening wordt dan afgewezen.
  Tegen dergelijke afwijzingen zijn in 2025 ongeveer 25 bezwaren binnengekomen. De bezwaren stellen de mogelijkheid van een algemene voorziening voor begeleiding ter discussie (in navolging van een uitspraak van de rechtbank Noord-Nederland). In een aantal bezwaren wordt dus de basisvoorziening als algemene voorziening in twijfel getrokken. Bij alle bezwaarden wordt opnieuw onderzoek gedaan conform het stappenplan, door consulenten die niet eerder bij de zaak betrokken waren. Dit onderzoek wordt ingebracht bij de commissie bezwaarschriften. De commissie zal advies op de bezwaren uitbrengen aan het college, waarna het college de beslissing op bezwaar zal nemen (al dan niet in lijn met het advies van de commissie). Wanneer de bezwaarde het niet eens is met de beslissing op het bezwaar kan hij/zij in beroep bij de rechtbank. Er zijn (d.d. begin februari 2026) twee beroepszaken ingediend; dit kunnen er nog meer worden.
  De bezwaren die ingediend zijn, hebben niet geleid tot andere afspraken met Wijkracht Hengelo. Zij weten dat de basisondersteuning een algemene voorziening is en daarmee vrij toegankelijk. Zij voeren derhalve naast een lichte toets geen onderzoek uit als inwoners zich bij hen melden.

Implementatie integrale toegang
Met het verstrekken van de opdracht basisondersteuning aan Wijkracht Hengelo, hebben wij per 1 januari 2025 1 ingang georganiseerd voor alle inwoners met een ondersteuningsvraag; via de wijkentrees van Wijkracht Hengelo. Dit betekende een (her)inrichting van: informatie en advies, vraagverheldering, beschikken en casusregie/casus monitoring. Het is een gezamenlijk proces met Wijkracht Hengelo. Als gemeente blijven wij regie voeren op de toegang tot geïndiceerde maatwerkondersteuning.
De ingang is fysiek, telefonisch en digitaal. De wijkentrees zijn conform vastgestelde openingstijden bemenst en de fysieke locaties zijn duurzaam ingericht op verschillende (kwetsbare) doelgroepen. De fysieke en telefonische ingang zijn inmiddels volledig over van de gemeente naar de wijkentrees. Wat betreft de digitale ingang hebben wij in 2025 een verkenning gedaan naar de afbakening (Wijkracht Hengelo - gemeente), dienstverlening, uitgangspunten en communicatie. De uitwerking hiervan zal in 2026 zijn beslag krijgen.

Wij hebben in 2025 de werkprocessen en samenwerkingsafspraken in afstemming met Wijkracht Hengelo concreet uitgewerkt. De integrale wijkteams zijn stapsgewijs opgebouwd en verbonden met de gemeentelijke (toegangs)teams. Wijkracht Hengelo werkt in 4 stadsdelen met elk 3 wijkteams. Deze teams bestaan uit medewerkers van alle betrokken partijen, die gezamenlijk de vragen van inwoners oppakken. Ook de vragen over geldzaken. Daarom hebben wij het geldinformatiepunt in 2025 ondergebracht bij de wijkentree van Wijkracht Hengelo. Het past goed bij de informatie- en adviesfunctie die zij hebben en het bevordert de signalering en doorverwijzing vanuit partners in de wijk. Wij zijn nog in gesprek over de vervolgstap om BudgetAlert aan te laten sluiten bij de wijkentrees.

Eind 2025 heeft Wijkracht Hengelo het strategisch huisvestingsplan voor de wijkteams opgeleverd. Dit plan geeft een eerste inzicht in de visie op huisvesting en de algemene principes van Wijkracht Hengelo voor huisvesting. Ook geeft het de huidige stand van zaken van huisvesting in de wijken weer, van ruimtes voor inloop/toegang, voor ontmoeting en de locaties van de integrale wijkteams. Tot slot geeft het strategisch huisvestingsplan richting voor de gewenste ontwikkeling in de (nabije) toekomst. Deze richting is de leidraad voor Wijkracht Hengelo – en gemeente Hengelo – om toe te werken naar een ideale verdeling van locaties over de stad.

Versterken sociale basis
Wij hebben gewerkt aan een toekomstbestendige sociale basis. De sociale basis bestaat uit voorzieningen die in de wijken aanvullend zijn op wonen, werken, zorg, ondersteuning en recreëren. Wij maken daarbij een onderscheid in persoonlijke sociale basis (mensen doen mee in de maatschappij met ondersteuning van familie, vrienden, buren), gemeenschappelijke sociale basis (mensen zoeken elkaar op, zetten zich samen voor iets in; van informeel gezelschap naar meer formeel georganiseerd zoals het verenigingsleven) en institutionele sociale basis (ondersteund door georganiseerde, professionele inzet en voorzieningen). De basisondersteuning is een vorm van institutionele sociale basis.

In 2025 zijn ambities en deelambities concreter gemaakt. De hoofdambitie is het streven naar een veerkrachtige, inclusieve en zorgzame samenleving, waarin mensen kunnen floreren, naar elkaar kunnen en willen omkijken, en kunnen en willen bijdragen aan het eigen en andermans welzijn. De deelambities die hieraan bijdragen zijn:

• Ontmoeting en erbij horen

• Ontplooiing, zingeving en vertrouwen

• Ondersteuning, steun en hulp

• Ontspanning en plezier

• Eigenaarschap, zeggenschap en eigen regie.

Wij hebben ingezet op versterkte afstemming met andere programma’s (kunst en cultuur / sport en bewegen, maar ook binnen het fysieke domein). En de activiteiten rondom gelijkwaardig samenwerken in de wijk, met partners, inwoners en gemeente, zijn voortgezet.
In november 2025 kwamen zo’n 125 betrokken inwoners en professionals samen voor de tweede partnerconferentie over de veranderingen in hulp en ondersteuning in Hengelo. De sfeer was energiek en positief. Tijdens de afsluiting kwam er een mooie samenvatting uit de zaal: "Het gaat niet alleen om het versterken van zelfredzaamheid, maar vooral ook om het vergroten van de samenredzaamheid. Elkaar helpen, versterken en verbinden, daar draait het om.’’
Daarnaast zijn wij met een onderzoek gestart naar de staat van de sociale basis. Daarbij kijken wij naar vitaliteit en toekomstbestendigheid van verenigingen en organisaties in Hengelo. Met als doel een toekomstbestendige sociale basis.

Sturen op jeugd(hulp)
Wij geven prioriteit aan het goed organiseren van hulp en ondersteuning aan kinderen en gezinnen met de meest complexe problemen. Wij zetten extra in op de jeugd(hulp) omdat wij zien dat de projecten en pilots van de afgelopen jaren nog onvoldoende geresulteerd hebben in (financiële) beheersbaarheid van de inzet van jeugdhulp.

Met het vaststellen van de Zomernota 2024-2028 is besloten om vanaf 2025 structureel extra in te zetten op jeugd(hulp). De extra inzet richt zich op drie lijnen: omslag in denken en doen, regie op de toegang en versterken van de sociale basis. Wij hebben de volgende concrete opgaven uitgevoerd (zie ook paragraaf 5.2.4 Onderwijs en 5.2.6 Sociaal domein):

• Wachtlijstvrij werken en brede analyse
  Dankzij extra capaciteit werkte het team Jeugd en Gezin vanaf januari 2025 met een vernieuwde werkwijze. Hierdoor zijn we wachtlijstvrij gaan werken en is de brede en verklarende analyse stevig ingebed in de toegang. Wij hebben gemerkt dat als je écht luistert en de tijd neemt, je beter ziet waar de kracht zit; zelfs als het even niet goed gaat met een inwoner. Dit draag bij aan het normaliseren en het voorkomen en verkorten van trajecten. Deze aanpak – ondersteund door gedragswetenschappers – leidt tot beter onderbouwde besluiten, minder kosten en het voorkomen van langdurige, niet-passende ondersteuning. Ook binnen de basisondersteuning is intensiever samengewerkt met Wijkracht Hengelo, met aandacht voor zorgvuldige terugverwijzing en het beperken van herindicaties.

• Afspraken over verwijzingen externe verwijzers en samenwerking met basisondersteuning
  Samen met GI’s zijn afspraken aangescherpt over triage, analyse en contactmomenten. Hierdoor wordt vaker en eerder passende zorg ingezet. De nieuwe functie Regisseur Externe Verwijzers (REV) zorgt voor afstemming bij herindicaties en brengt meer uniformiteit in de regionale werkwijze.

• Wonen en verblijf (instroom beperken en uitstroom bevorderen)
  

  Om instroom in verblijf te beperken en uitstroom te bevorderen, hebben wij ingezet op toekomstplannen voor jongeren vanaf 16 jaar. In 2025 is een digitale toepassing ontwikkeld en gelanceerd, waarmee jongeren meer regie krijgen en professionals beter kunnen sturen op perspectief. Wij monitoren effecten via een dashboard en maatschappelijke impactanalyse. De inzet op toekomstplannen en voorliggende voorzieningen leidt tot kortere trajecten en lagere kosten.

  Daarnaast is op 1 april 2025 het regionaal coördinatiepunt wonen en verblijf gestart. Met de ontwikkelde beschikbaarheidswijzer kunnen sneller passende plekken worden gevonden. Dit versterkt de sturing op het goedkoopst adequate alternatief. Ook is regionaal toegewerkt naar een integrale aanpak voor wonen en verblijf met focus op het verminderen van uithuisplaatsingen en het ombouwen van voorzieningen naar kleinschalige, gezinsgerichte alternatieven.

• Afspraken gecertificeerde instellingen en toekomstscenario kind en gezinsbescherming
  In 2025 is in Twente een regionale projectleider aangesteld om de implementatie van het Toekomstscenario Jeugd en Gezinsbescherming te versnellen. Door bij de uitvoering van het toekomstscenario te kiezen voor een groeiscenario kan in een beperkt aantal gemeenten worden gestart (waarna bredere uitrol kan plaatsvinden). Hengelo heeft aangegeven hierin een prominente rol te willen spelen. De samenwerking met de gecertificeerde instellingen heeft voor ons prioriteit. De focus ligt bij het partnerschap met ons toegangsteam (samen sturen) en bij de samenwerking met de basisondersteuning (normaliseren).

• Investeren in sociale basis jongeren
  Studio15 heeft zich in 2025 verder ontwikkeld. Vanuit de Cultuurregio is samen met Enschede, Almelo en Oldenzaal een evaluatie- en impactonderzoek uitgevoerd. De uitkomsten hiervan moeten inzicht geven in de maatschappelijke waarde van Studio 15 en toekomstige besluitvorming ondersteunen.

• Onderwijsondersteuningsstructuren
  Wij hebben in 2025 de aanbesteding voor het structureel inzetten van de Jeugdhulpteams afgerond. Per school is bepaald welke mix van specialistische jeugdhulp nodig is. De onderwijszorg-klassen maken geen deel uit van de structurele inkoop; hiervoor is eenmalig een subsidie beschikbaar gesteld tijdens de afbouwperiode. Daarnaast nemen wij deel aan de Onderwijs Jeugdhulp Arrangementen (OJA) met Enschede. Door deze inzet blijft het mogelijk om ondersteuning dicht bij het kind te organiseren en ontwikkelkansen te versterken.

Regionaal zijn in 2025 de nieuwe overeenkomsten voor bijna alle vormen van jeugdhulp in werking getreden (onder andere ambulante jeugdhulp, jeugd‑GGZ, wonen en verblijf en crisiszorg). Ze vormen de basis voor een stabiel en toekomstbestendig jeugdhulplandschap in Twente.

Doorontwikkeling monitoring en sturing
De transformatie sociaal domein gaat in de basis over de beweging die wij in gang zetten. Meer sociale basis en basisondersteuning en minder gebruik van maatwerkvoorzieningen.Om die beweging te monitoren, gebruiken wij de volgende kernindicatoren:

• Het gebruik van voorzieningen (aantallen gebruikers van voorzieningen)

• De uitgaven (in relatie tot besparingsopgave)

• De beleidsdoelstellingen (waaronder ervaringen van inwoners met een ondersteuningsvraag).

Ook voor 2025 hebben wij de kernindicatoren in een factsheet samengebracht. In dezelfde vormgeving als in 2024, maar met deels een iets andere inhoud. Dit komt omdat een deel van de maatwerkondersteuning is over gegaan naar de basisondersteuning. Zie factsheet.

Het jaar 2025 was voor het sociaal domein in Hengelo een overgangsjaar. Wij zijn gestart met de basisondersteuning en hebben de wijzigingen naar aanleiding van de nieuwe inkoop jeugdhulp doorgevoerd, allemaal als onderdeel van de transformatie in het sociaal domein. Hierdoor veranderde onze manier van werken en registreren. De nieuwe basisondersteuning is ingericht als een algemene voorziening, waardoor er minder indicaties voor ondersteuning worden afgegeven. Deze veranderingen vragen tijd om huidige processen opnieuw in te richten. Nu het overgangsjaar achter ons ligt, komt er ruimte om verder vooruit te kijken. Wij willen de informatie eenvoudiger en betrouwbaarder maken en onze manier van registreren op de juiste wijze hier op aanpassen. Het is belangrijk dat wij data kunnen gebruiken om te begroten, te verantwoorden en te rapporteren. Wij merken alleen dat wij soms alles tegelijk willen: zowel transformeren in het sociaal domein als direct de volledige monitoring goed neerzetten. Daarom nemen wij bewust de tijd om dit stap voor stap goed te organiseren.

Samen met een extern adviesbureau hebben wij in 2025 onderzocht hoe wij onze monitoring en sturing moeten inrichten, passend bij de transformatie in het sociaal domein. Zij zien dat wij met de mensen, middelen en systemen die wij hebben al veel kunnen bereiken. Tegelijkertijd merken wij dat het nog veel inspanning kost om alle gegevens op een goede manier uit de systemen te halen. De benodigde informatie is er wel, maar komt nog niet vanzelf naar ons toe. Daarom bouwen wij stap voor stap aan een stevige basis om onze doelen te kunnen bereiken. Het sociaal domein en bedrijfsvoering werken hierbij goed samen, zodat informatie makkelijker en sneller beschikbaar wordt. Wij pakken dit met veel energie op en werken gezamenlijk aan een aanpak die voor iedereen werkt.

Door deze ontwikkeling krijgen wij stap voor stap beter zicht op de beweging in de piramide van het Hengelo’s model: welke keuzes invloed hebben op instroom en uitstroom, welke alternatieven voor verblijf mogelijk zijn en hoe wij beter kunnen aansluiten bij wat er in de wijken speelt. Dit helpt ons om onze inzet beter te sturen en effectiever te maken.

In 2026 bouwen wij verder aan een organisatie waarin monitoring en sturing steeds meer vanzelfsprekend worden. Met betere samenwerking tussen sociaal en bedrijfsvoering, duidelijke processen en dashboards die aansluiten op onze doelen ontstaat een stevige basis. Zo kunnen wij helder blijven verantwoorden hoe ons werk bijdraagt aan een sterk en toekomstgericht sociaal domein in Hengelo.

Communicatie
In 2025 stond de communicatie in het teken van het overgangsjaar. Waarbij wij de focus hebben gelegd op twee communicatiethema’s: ‘Het goede verhaal vertellen’ van de verandering van het sociaal domein, en ‘De nieuwe werkwijze/denkwijze’ van het Hengelo’s model. Wij hebben aandacht gehad voor inwonercommunicatie (publiekgscampagne, aanpassen mediakanalen en bewustwording/ervaringsverhalen), cliëntcommunicatie (informatie 'einde indicatie'), partnercommunicatie (conferentie, digitale nieuwsbrief en reeks ‘koekje met…’) en de communicatie met college en gemeenteraad (informerende bijeenkomsten).

Financiën
Voor de uitvoering van het Transformatieplan zijn incidentele- (transformatiebudget) en structurele- (besparingen en investeringen) budgetten beschikbaar gesteld. Hieronder is een samenvatting opgenomen van het gerealiseerde besparingspotentieel.

Met het Transformatieplan moet in 2026 een structureel besparingspotentieel van € 6,9 miljoen ingevuld worden. Dit besparingspotentieel bestaat uit het saldo van besparingen en investeringen/kosten. In onderstaande figuur is de invulling ervan per jaar te zien.

Uit de jaren 2023 t/m 2025 blijkt dat wij het grootste deel van het beoogde besparingspotentieel al succesvol hebben ingevuld. Dit is het resultaat van diverse gerichte inspanningen en investeringen binnen de opgaven uit het Transformatieplan. Denk hierbij aan de realisatie van de basisondersteuning, de inzet op loonkostensubsidies via de aanpak Werk Eerst en de extra aandacht voor de topprioriteit Jeugd(zorg). Wij zijn blij dat deze aanpak duidelijk vruchten afwerpt. Ook in deze Jaarrekening 2025 wordt dit positieve beeld bevestigd.

Er resteert nog een beperkt deel van het structurele besparingspotentieel (€ 221.000) dat nog niet is ingevuld. Deze opgave hangt samen met het verlagen van de structurele uitvoeringskosten van onze eigen organisatie als gevolg van de implementatie van de basisondersteuning. Het jaar 2025 is daarbij een bewust overgangsjaar, waarin wij te maken hebben met incidentele extra personele lasten (€ 555.000) door de gefaseerde overdracht van taken naar Wijkracht Hengelo. De overgang leidt er niet toe dat medewerkers de organisatie verlaten; samen met hen is gekeken naar een passende functie binnen of – indien gewenst – buiten de gemeente. Door deze overgangsperiode is het niet haalbaar gebleken om de volledige besparingsopgave al in 2025 te realiseren. Bovendien worden er op onderdelen binnen de organisatie extra kosten gemaakt, onder andere op het gebied van publieksdienstverlening. Zo is er bewust geïnvesteerd in versterkte communicatie richting inwoners en cliënten, met als doel de toegankelijkheid en vindbaarheid van Wijkracht Hengelo te vergroten. Vanwege de omvang en complexiteit van de transformatie kan extra inzet van personeel ook de komende jaren aan de orde zijn.

Risicobeheersing
In het transformatieplan hebben wij de verschillende risico’s beschreven, onder te verdelen in: te voorkomen risico’s, strategische risico’s en externe risico’s. De afgelopen jaren zijn veel risico’s de revue gepasseerd. Een aantal is vervallen, maar deels blijven ze bestaan omdat ze over de gewenste verandering de komende jaren gaan. De risico’s liggen meer binnen de lijnorganisatie en reguliere P&C processen worden geïnventariseerd, gemonitord en beheerst. Wij zetten de belangrijkste resterende risico’s die nu nog spelen op een rij:

• Het belangrijkste financiële risico op dit moment in de verandering is de realiseerbaarheid van het besparingspotentieel binnen de opdracht basisondersteuning in de daarvoor gestelde tijd. Daarvoor zijn bestuurlijk duidelijke afspraken gemaakt die verankerd zijn in de opdracht. Wij monitoren dit risico en sturen bij indien nodig. Dit doen wij in de reguliere P&C cyclus. Daarnaast heeft het accountteam een belangrijke rol in de monitoring van de basisondersteuning.

• De kans op toename bezwaar & beroep blijft aanwezig bij de basisondersteuning. Ook hier intensiveren wij de beheersmaatregel met duidelijke communicatie richting partners en inwoners.

• Gebrek aan personeel zien wij binnen onze eigen organisatie terugkomen, maar ook bij partners die verbonden zijn aan de projecten/ activiteiten in het transformatieplan.

• Wat betreft de Hervormingsagenda Jeugd zien wij geen aanvullende bezuinigingsopgaven. Ook inhoudelijk is ons transformatieplan grotendeels in lijn met de opgaven en maatregelen uit de hervormingsagenda. Dit risico wordt daarmee kleiner.

• Omdat het risico op onvoldoende rijksbijdrage (onzekerheid aan de inkomstenzijde) buiten de opgave van het transformatieplan is gehouden, houden wij dit risico hier niet meer apart bij. Deze is opgenomen in Beleidsprogramma 6 en het weerstandsvermogen.

Factsheet Sociaal Domein in beeld